Dlaczego upał męczy psa bardziej niż człowieka
Psy mają niewiele gruczołów potowych i chłodzą się głównie przez dyszenie. Brytyjskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Weterynaryjnych (BVNA) zauważa, że to właśnie dyszenie bywa pierwszym sygnałem przegrzania, a z czasem staje się coraz wyraźniejsze.
Lato to tylko jedna z pór roku, które wymagają zmiany codziennych nawyków, a ochrona psa zimą, w deszczu i w upale zaczyna się od rozpoznania, który pies jest bardziej wrażliwy na temperaturę.
Brytyjskie Stowarzyszenie Weterynaryjne (BVA) i BVNA zalecają szczególną ostrożność, gdy pies:
- jest starszy albo bardzo młody,
- ma nadwagę,
- należy do ras krótkogłowych (brachycefalicznych), takich jak buldogi i mopsy,
- ma gęstą lub ciemną sierść,
- choruje na serce lub płuca.
Pierwsze sygnały, że psu jest za gorąco
BVNA opisuje typowy przebieg. Na początku pojawia się dyszenie, niepokój i szukanie chłodniejszego miejsca, na przykład kładzenie się na płytkach albo w cieniu pod krzakiem.
Gdy przegrzanie postępuje, dochodzi ślinienie, bardzo czerwony język, chwiejny chód, osłabienie, wymioty lub biegunka i dezorientacja. Na tym etapie nie czeka się na poprawę, tylko od razu chłodzi psa i dzwoni do lekarza.
Spacer w upalny dzień - pora, nawierzchnia i tempo
BVA radzi wychodzić z psem wczesnym rankiem albo późnym wieczorem, a przy bardzo wysokiej temperaturze zrezygnować ze spaceru. W najgorętszej porze dnia nie ćwiczy się z psem. BVNA dodaje, by w upał ograniczać zabawy w gonitwę i aportowanie.
Druga sprawa to nawierzchnia. BVA ostrzega, że rozgrzany asfalt może poparzyć opuszki łap. RSPCA podaje prosty test: jeśli nie da się utrzymać dłoni na podłożu przez pięć sekund, jest ono za gorące dla psich łap.
- Trasę prowadzi się trawnikami i cienistymi ścieżkami zamiast placów i chodników w pełnym słońcu.
- Tempo dopasowuje się do psa: zwolnienie i szukanie cienia to sygnał do przerwy.
- Na dłuższy spacer zabiera się wodę do picia i polewania psa.
Psy z grup ryzyka, czyli starsze, z nadwagą i rasy krótkogłowe, wychodzą w upał na krótsze, spokojniejsze spacery. Po powrocie pies dostaje wodę i chłodne miejsce do odpoczynku, zanim zacznie się kolejna zabawa.
Woda, cień i przewiew w domu
Podstawą są według BVA trzy rzeczy: świeża woda do picia, dobra wentylacja i cień. RSPCA zaleca, by pies miał stały dostęp do zacienionych miejsc w domu i na zewnątrz oraz zawsze do czystej, zimnej wody. Do miski można wrzucić kostki lodu.
BVNA wymienia też wentylator w ciepłym pomieszczeniu. Mrożone przysmaki wliczają się do dziennego limitu przysmaków, podobnie jak inne nagrody.
W mieszkaniu pomaga zasłonięcie okien od strony słońca w najcieplejszych godzinach i dostęp do chłodnej podłogi, na przykład w łazience albo w przedpokoju z płytkami. Pies sam wybiera miejsce, więc drzwi do chłodniejszych pomieszczeń zostawia się otwarte.
Słońce działa też na skórę. RSPCA zaleca krem z filtrem bezpieczny dla zwierząt na odsłonięte miejsca, takie jak końcówki uszu i nos.
| Sposób | Jak pomaga | Na co uważać |
|---|---|---|
| Cień i przewiew | Ogranicza nagrzewanie ciała w domu i na podwórku | Cień przesuwa się w ciągu dnia, więc miejsce sprawdza się kilka razy |
| Świeża, zimna woda | Pozwala psu pić tyle, ile potrzebuje | Miska musi być stale pełna, także na spacerze |
| Mata chłodząca | Daje chłodniejsze miejsce do leżenia | Tylko pod nadzorem, bez gryzienia i z kontrolą szczelności |
| Wentylator | Wspiera chłodzenie przez ruch powietrza | Pies musi mieć możliwość odejścia od nawiewu |
| Basenik, zraszacz | Pozwala zmoczyć sierść i ochłodzić się w zabawie | Nie zmusza się psa, który nie lubi wody |
| Krem z filtrem dla zwierząt | Chroni jasny nos i końcówki uszu przed słońcem | Tylko produkt przeznaczony dla zwierząt |
Mata chłodząca - jak działa i jak jej bezpiecznie używać
Mata chłodząca chłodzi przez kontakt: wypełnienie przejmuje część ciepła od leżącego na niej psa. Działa więc tylko wtedy, gdy pies sam chce się na niej położyć, a z czasem nagrzewa się od jego ciała i potrzebuje przerwy, żeby znowu się ochłodzić.
Mata chłodząca jest tylko jednym z elementów letniego wyposażenia, a pełny wybór takich mat i akcesoriów nie zastąpi cienia, świeżej wody i spaceru przesuniętego na wczesny ranek. Matę kładzie się tam, gdzie pies i tak lubi odpoczywać, w cieniu i z dala od nasłonecznionego okna.
Najważniejsza jest kontrola. W październiku 2026 roku ASPCA ostrzegła przed produktami z żelem chłodzącym, wśród których wymieniła maty i podkładki dla zwierząt. Według ASPCA opakowania takich produktów podają w składzie nietoksyczne polimery, na przykład poliakryloamid, ale w części produktów wykryto wysokie stężenie akryloamidu, silnej neurotoksyny.
Niektóre wypełnienia zawierają też kulki żelu, które po połknięciu pęcznieją i mogą zatkać przewód pokarmowy. Zalecenia ASPCA są proste:
- Nie zostawiać psa bez nadzoru z matą chłodzącą, zwłaszcza psa, który gryzie przedmioty.
- Regularnie oglądać matę, a wyciekający żel od razu sprzątać w rękawiczkach nitrylowych i nie dopuszczać do niego psa.
- Zachować opakowanie i etykietę ze składem, bo przydadzą się lekarzowi.
- Gdy pies przegryzł matę albo mógł zjeść żel, skontaktować się z lekarzem weterynarii.
Kiedy do weterynarza: natychmiast, gdy po kontakcie z żelem z maty pies wymiotuje, drży, chwieje się, reaguje nadwrażliwością na dźwięk lub dotyk albo ma drgawki. Takie objawy po połknięciu żelu ASPCA wiąże z zatruciem.
Jak oswoić psa z matą
Część psów od razu kładzie się na nowej powierzchni, inne ją omijają. Matę zostawia się w ulubionym miejscu odpoczynku psa, bez zachęcania na siłę, i spokojnie nagradza psa, gdy sam na niej usiądzie albo się położy.
Mata nie powinna stać się zabawką. Gdy pies zaczyna ją drapać, ciągnąć zębami albo gryźć rogi, zabiera się ją i podaje ponownie tylko pod bezpośrednim nadzorem.
Basenik, zraszacz i kąpiel w jeziorze
BVNA wymienia kilka sposobów na ochłodę w zabawie: basenik przeznaczony dla psa, pływanie w otwartej wodzie, spryskiwanie wodą z butelki i krótką zabawę z wężem ogrodowym. RSPCA przypomina, że nie każdy pies lubi wodę i nie należy go do niej zmuszać.
Przy kąpielach w jeziorach i stawach obowiązuje jedno zastrzeżenie: pies nie powinien wchodzić do wody z zakwitem sinic, przed którym ostrzega BVNA.
Basenik stawia się w cieniu, bo w pełnym słońcu woda szybko się nagrzewa, i często wymienia w nim wodę. Przy wodzie, także płytkiej, pies pozostaje pod nadzorem, a po zabawie dostaje do picia świeżą wodę z miski, nie z baseniku.
Czego unikać w gorące dni
- Zostawiania psa w aucie, nawet na krótko - pomiary temperatury w zaparkowanym samochodzie pokazują, jak szybko nagrzewa się kabina.
- Długich spacerów i intensywnych zabaw w najgorętszej porze dnia.
- Chodzenia po rozgrzanym asfalcie, który według BVA może poparzyć opuszki.
- Przykrywania psa mokrym ręcznikiem, który według RSPCA zatrzymuje ciepło przy ciele.
- Pochopnego golenia gęstej sierści: golenie psa z podszerstkiem na lato to osobna decyzja, zależna od rodzaju okrywy.
Wśród wczesnych objawów udaru BVA wymienia, obok ciężkiego dyszenia i ślinienia, także bardzo czerwone albo bardzo blade dziąsła oraz brak koordynacji. Każdy z nich to sygnał do natychmiastowego chłodzenia psa.
W skrócie: przy objawach przegrzania obowiązuje zasada „najpierw chłodzenie, potem transport”. Psa przenosi się w chłodne, przewiewne miejsce, polewa zimną wodą i dzwoni do lekarza. Wybór między zanurzeniem a polewaniem zależy od wieku i stanu psa, co wyjaśnia instrukcja ratowania psa z udarem cieplnym.
