Kleszcze i pchły · 7 min czytania

Obroża na kleszcze dla psa - jak działa i jak ją dopasować

Obroża na kleszcze dla psa stale uwalnia substancje czynne na skórę i sierść, skąd rozchodzą się one po całym ciele, i według ChPL chroni od 5-6 do 8 miesięcy, zależnie od produktu. Dopasowuje się ją tak, by pod spodem mieściły się dwa palce, a pies nosi ją bez przerwy, poza wyjątkami z ulotki.

Ilustracja: Obroża na kleszcze dla psa - jak działa i jak ją dopasować

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Jak substancje z obroży docierają do całego ciała psa

Obroża lecznicza to weterynaryjny produkt leczniczy. Substancje czynne są w niej zatopione w tworzywie i według ChPL Foresto uwalniają się z niego powoli, w sposób ciągły, na skórę zwierzęcia, a stamtąd rozprowadzają się po całej jej powierzchni.

ChPL Scalibor opisuje to podobnie: deltametryna przechodzi z obroży do sierści i warstwy lipidowej skóry, rozprzestrzenia się na całe ciało i nie wchłania się do organizmu. W przypadku Foresto imidaklopryd pojawiał się we krwi tylko krótkotrwale, a flumetryny zwykle nie dało się zmierzyć.

Substancje działają na pasożyty przez kontakt, co ChPL Scalibor opisuje wprost. Foresto działa też odstraszająco, czyli zapobiega żerowaniu kleszczy: według ChPL kleszcze giną i odpadają w ciągu 24-48 godzin od wejścia na psa, zanim zdążą napić się krwi.

Każda z substancji ma inny cel. Imidaklopryd działa na receptory nikotynowe owadów i zabija pchły, a ze względu na słabe wiązanie z receptorami ssaków ma u nich minimalną aktywność. Flumetryna, pyretroid, odpowiada za działanie na kleszcze i ogranicza składanie przez nie zapłodnionych jaj.

Obroża jest jedną z kilku form zabezpieczenia psa, a inne formy ochrony przed kleszczami, czyli tabletki i krople, działają według innych zasad.

Obroże lecznicze w Polsce - substancje i czas działania

Tabela zestawia trzy obroże z polskiego Rejestru Produktów Leczniczych. Okresy ochrony i zasady kąpieli pochodzą z ich charakterystyk (ChPL) i dotyczą wyłącznie tych produktów.

CechaForestoScalibor ProtectorbandKiltix
Substancje czynneimidaklopryd i flumetrynadeltametrynapropoksur i flumetryna
Działa przeciwkleszczom, pchłom, wszołom, ogranicza ryzyko leiszmaniozy przenoszonej przez muchy piaskowekleszczom, ćmiankom (moskitom) i komaromkleszczom i pchłom
Ochrona przed kleszczamiod 2 dni do 8 miesięcy (kleszcz pospolity, kleszcz brunatny psi, kleszcz łąkowy)5 do 6 miesięcy (kleszcz pospolity, kleszcz brunatny psi; ChPL nie wymienia kleszcza łąkowego)7 miesięcy (kleszcz pospolity, kleszcz brunatny psi; ChPL nie wymienia kleszcza łąkowego)
Ochrona przed pchłami7 do 8 miesięcyChPL nie wymienia pcheł7 miesięcy
Początek działaniaprzeciw nowym kleszczom w ciągu 2 dnipełne działanie po tygodniuw ciągu pierwszej doby
Wodawodoodporna, bez długiego moczenia i nadmiaru szamponuzdjąć przed pływaniem i kąpielą, bez pływania przez pierwsze 5 dnizdjąć do kąpieli, założyć po wyschnięciu sierści
Najmłodszy pies7 tygodni7 tygodni3 miesiące

Foresto występuje w dwóch wersjach: 70 cm dla psów powyżej 8 kg oraz 38 cm dla kotów i psów do 8 kg. Krótsza ma zapięcie, które pozwala zwierzęciu uwolnić się, gdy obroża o coś zaczepi.

Foresto ma też wskazanie do zmniejszania przez 7 miesięcy ryzyka babeszjozy (Babesia canis vogeli) i erlichiozy przenoszonych przez kleszcza brunatnego psiego. ChPL nie podaje takiego wskazania dla babeszjozy przenoszonej przez kleszcza łąkowego.

Jak założyć i dopasować obrożę na kleszcze dla psa

Charakterystyki Foresto i Kiltix opisują zakładanie niemal tak samo, a Scalibor różni się długością pozostawionej końcówki. Kolejne kroki wyglądają tak:

  1. Usunąć kleszcze, które już są na psie, bo według ChPL Foresto mogą nie zginąć w ciągu 48 godzin od założenia obroży.
  2. Wyjąć obrożę z torebki ochronnej bezpośrednio przed założeniem.
  3. Rozwinąć obrożę i sprawdzić, czy po wewnętrznej stronie nie zostały plastikowe pozostałości łączeń.
  4. Przełożyć koniec przez klamrę i dopasować obwód bez zaciskania, tak by między obrożą a szyją zmieściły się dwa palce.
  5. Przeciągnąć wolny koniec przez szlufki i odciąć nadmiar wystający ponad 2 cm (Foresto, Kiltix) albo ponad 5 cm (Scalibor).
  6. Odcięty fragment od razu wyrzucić, tak by nie dosięgnął go pies ani dziecko, a potem umyć ręce: według ChPL Foresto zimną wodą, według ChPL Scalibor i Kiltix wodą z mydłem.

Zasada dwóch palców: wszystkie trzy charakterystyki zalecają, by obroża nie była zaciśnięta i by pod nią mieściły się dwa palce. Dopasowanie sprawdza się okresowo, a u szybko rosnących szczeniąt szczególnie uważnie.

Obroża na kleszcze z deltametryną schodzi z szyi przed każdą kąpielą, a ta z imidakloprydem i flumetryną zostaje na psie także po zmoczeniu. Przez takie praktyczne różnice obroże przeciw kleszczom dobiera się do trybu życia psa, a nie tylko do jego masy ciała.

Kiedy obroża zaczyna chronić i dlaczego kleszcz może się jeszcze pojawić

Czas do pełnego działania różni się między produktami. Foresto chroni przed nowymi kleszczami w ciągu 2 dni, Kiltix zaczyna działać w pierwszej dobie, a Scalibor osiąga pełne działanie po tygodniu, więc jego ChPL zaleca założenie obroży tydzień przed możliwym kontaktem z kleszczami.

Najlepiej, gdy obroża trafia na psa przed początkiem sezonu pcheł i kleszczy. ChPL Foresto rzadko odnotowuje u psów nieprzyzwyczajonych do obroży zmiany zachowania w pierwszych dniach po założeniu, np. nadmierne lizanie sierści czy ukrywanie się.

Żadna z obroży nie daje pewności, że kleszcz się nie przyczepi. Wszystkie trzy charakterystyki zastrzegają, że pojedyncze kleszcze mogą się wczepić, a w niekorzystnych warunkach przeniesienia chorób nie da się całkowicie wykluczyć.

Przyczepionego kleszcza usuwa się od razu, a wyjmowanie wkłutego kleszcza wymaga spokoju i odpowiedniego narzędzia.

Przy wyjazdach w rejony, gdzie występuje leiszmanioza, ChPL Foresto zaleca założenie obroży tuż przed sezonem aktywności much piaskowych i noszenie jej bez przerwy przez cały okres ryzyka, choć ukąszeń nie da się całkowicie wykluczyć.

Kąpiel, pływanie i linienie w obroży

Foresto jest wodoodporna i zachowuje skuteczność po zmoczeniu psa, ale ChPL zaleca unikać długotrwałego, intensywnego kontaktu z wodą i nadmiaru szamponu. W badaniach comiesięczne mycie szamponem lub zanurzanie nie skracało istotnie ochrony przed kleszczami, natomiast działanie na pchły słabło stopniowo od 5. miesiąca.

Scalibor przy sporadycznym kontakcie z wodą działa normalnie, jednak przed pływaniem i kąpielą obrożę zdejmuje się, bo deltametryna jest szkodliwa dla ryb i innych organizmów wodnych. Wpływu szamponu na czas działania tej obroży nie badano.

Kiltix nosi się stale z wyjątkiem kąpieli i zakłada ponownie, gdy sierść wyschnie. Jego ChPL ostrzega, że częsta lub długotrwała ekspozycja na wodę może skrócić czas działania, a jak często kąpać psa warto przemyśleć, zanim obroża trafi na szyję.

Linienie też ma znaczenie. Według ChPL Foresto silne sezonowe zrzucanie sierści może chwilowo nieco obniżyć skuteczność, ale obroża od razu uzupełnia substancje na sierści. Przy wyczesywaniu podszerstka w czasie linienia obroży nie trzeba więc wymieniać.

ChPL Kiltix dodaje, że skuteczność i czas działania zależą od stanu sierści i liczby pasożytów w otoczeniu, a gdy działanie słabnie, może być konieczna wcześniejsza wymiana obroży.

Dzieci, koty i objawy, przy których obrożę się zdejmuje

  • Dzieci. Według ChPL Foresto małe dzieci nie powinny bawić się obrożą ani brać jej do ust, a pies w obroży nie powinien spać w łóżku z domownikami, zwłaszcza z dziećmi.
  • Najmłodsi domownicy. ChPL Scalibor podkreśla te zasady przy dzieciach poniżej 2 lat, a ChPL Kiltix zaleca dzieciom unikać kontaktu z psem w obroży.
  • Domownicy z alergią. Według ChPL Foresto obroża może u niektórych osób wywołać nadwrażliwość, a bardzo rzadko podrażnienie skóry, oczu lub dróg oddechowych. Oczy przemywa się wtedy zimną wodą, skórę myje mydłem i zimną wodą.
  • Koty. Scalibor według ChPL nie stosuje się u kotów. W domach z kotem ostrożność dotyczy też kropli, bo pyretroid z preparatu dla psa może zatruć kota.
  • Choroby psa. Scalibor nie stosuje się u psów ze zmianami skórnymi. Kiltix nie stosuje się u psów z ranami skóry, astmą, chorobami płuc lub serca ani z niedrożnością przewodu pokarmowego lub moczowego.
  • Ciąża i laktacja. ChPL Foresto nie zaleca stosowania w tym okresie, a Scalibor dopuszcza. Decyzję u suki w ciąży warto podjąć z lekarzem weterynarii.

Kiedy do weterynarza: od razu, gdy pies pogryzł lub połknął obrożę albo jej fragment. Przy obroży z propoksurem mogą wtedy wystąpić ślinotok, zwężenie źrenic, wymioty lub biegunka (ChPL Kiltix). Od razu także przy drżeniu mięśni, chwiejnym chodzie albo drgawkach.

W takich sytuacjach obrożę zdejmuje się natychmiast. Wizyty wymagają też zmiany skórne pod obrożą, które nie mijają po 1-2 tygodniach albo krwawią.

Najczęstsze pytania

Czy obrożę na kleszcze można zdejmować na noc?

ChPL Foresto i Kiltix zalecają noszenie obroży bez przerwy, by zachować deklarowany okres ochrony. Kiltix zdejmuje się tylko do kąpieli, a Scalibor przed pływaniem i kąpielą. Poza tymi sytuacjami obroża zostaje na szyi psa przez cały czas.

Czy obrożę można łączyć z innym preparatem na kleszcze?

O łączeniu decyduje lekarz weterynarii. ChPL Kiltix nie zaleca jednoczesnego stosowania innych insektycydów, a ChPL Scalibor zakazuje łączenia z preparatami przeciw pasożytom zewnętrznym zawierającymi związki fosforoorganiczne. Charakterystyki przypominają też o ryzyku oporności przy niepotrzebnym stosowaniu.

Co zrobić ze zużytą obrożą?

Po upływie okresu działania obrożę zdejmuje się z psa. Według ChPL Foresto zużytego produktu nie wyrzuca się do kanalizacji ani do zwykłych śmieci, bo substancje czynne mogą szkodzić rybom i organizmom wodnym. Oddaje się go do krajowego systemu odbioru odpadów.

Czy obroża dla dużego psa nadaje się dla małego po skróceniu?

Nie. ChPL przypisują obroże do masy ciała: Foresto 70 cm jest dla psów powyżej 8 kg, a dla kotów i psów do 8 kg przewidziano wersję 38 cm. Masę psa określa się jak najdokładniej, a nadmiar obroży odcina tylko w miejscu wskazanym w ulotce.

Czy obroża chroni też mieszkanie przed pchłami?

Częściowo. Według ChPL Foresto 70 cm chroni bezpośrednie otoczenie psa przed rozwojem larw pcheł przez 8 miesięcy. Przy silnej inwazji w domu może jednak być potrzebny środek owadobójczy do otoczenia oraz regularne odkurzanie dywanów i sof.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Preparaty przeciwpasożytnicze stosuje się zgodnie z ulotką albo zaleceniem lekarza weterynarii, a opisy produktów opierają się na informacjach producentów. Gdy pies ma niepokojące objawy, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz weterynarii.

Czytaj dalej