Kąpiel i sierść · 7 min czytania

Linienie psa - jak i jak często wyczesywać podszerstek

Wyczesywanie podszerstka u psa z podwójną okrywą prowadzi się zwykle codziennie, z dodatkowymi sesjami wiosną i jesienią, zgrzebłem do podszerstka, szczotką typu slicker i grzebieniem, krótkimi, delikatnymi ruchami bez drapania skóry. Łyse placki albo świąd w czasie linienia są powodem do wizyty u lekarza.

Ilustracja: Linienie psa - jak i jak często wyczesywać podszerstek

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Czym jest podszerstek i dlaczego wypada

Pies ma złożone mieszki włosowe: z jednego ujścia wyrasta duży włos pierwotny, otoczony mniejszymi włosami wtórnymi. Podręcznik weterynaryjny Merck podaje, że takich drobniejszych włosów przy jednym włosie pierwotnym jest od 3 do 15. To one tworzą miękki podszerstek.

Według Merck powietrze uwięzione między włosami wtórnymi pomaga zatrzymywać ciepło, a okrywa zimowa wielu zwierząt bywa dłuższa i delikatniejsza, co sprzyja izolacji. Okrywa na ciepłe miesiące ma z kolei mniej włosów wtórnych, co ułatwia przepływ powietrza przez sierść i chłodzenie skóry.

Merck wymienia trzy podstawowe zadania sierści: stanowi barierę mechaniczną, chroni skórę przed promieniowaniem UV i pomaga regulować temperaturę ciała. Żeby dobrze izolowała, włosy muszą być suche i odporne na wodę.

Skórę i sierść chroni też łój. Według Merck utrzymuje on skórę miękką i nawilżoną, nadaje włosom połysk i ma właściwości przeciwdrobnoustrojowe. PDSA przypomina, że szampony mogą zmywać z sierści naturalne oleje, dlatego w okresie linienia nie zwiększa się liczby kąpieli ponad potrzebę.

Sezonowa wymiana sierści jest więc naturalnym przygotowaniem do zmiany pory roku, a nie problemem do zwalczenia. RSPCA Australia zwraca uwagę, że regularne czesanie psów z podwójną okrywą zapobiega gromadzeniu się martwego, niewypadniętego włosa i powstawaniu kołtunów.

Gęsty podszerstek wpływa też na przebieg kąpieli i suszenia psa: woda i szampon trudniej docierają do skóry, a po wyschnięciu w sierści zostaje rozluźniony włos do wyczesania.

Kiedy pies linieje najmocniej

Podręcznik Merck wyjaśnia, że wzrost włosa zależy od żywienia, hormonów i długości dnia, a zwierzęta zrzucają sierść w odpowiedzi na zmiany temperatury i oświetlenia. U większości zwierząt dzieje się to wczesną wiosną i wczesną jesienią.

PDSA opisuje ten sam rytm u zwierząt domowych: wiosną i jesienią zwykle gubią więcej sierści, bo okrywa przygotowuje się do nowej pory roku. W tych okresach potrzebują dodatkowego czesania.

Poza sezonem sierść także się wymienia. Podręcznik Merck przypomina, że wzrostowi nowego włosa towarzyszy wypadanie starego, więc pewna ilość sierści na szczotce przez cały rok jest zjawiskiem normalnym.

Na wzrost sierści wpływają także hormony. Podręcznik Merck podaje, że hormony tarczycy pobudzają wzrost włosa, a glikokortykosteroidy go hamują. Długość i wygląd włosa zależą od genów, ale mogą je zmieniać również choroby i leki.

Regularne wyczesywanie zatrzymuje część włosa na szczotce, zanim trafi na podłogi i meble, co ułatwia utrzymanie porządku w domu z psem.

Jak często wyczesywać podszerstek

Zalecenia zależą od typu okrywy. Zestawienie poniżej łączy wskazówki RSPCA Australia i PDSA.

Pies i okresZalecenieŹródło
Pies z podwójną okrywą, np. samojed, owczarek australijski, huskyZwykle codzienne czesanie, żeby nie gromadził się martwy, niewypadnięty włosRSPCA Australia
Pies o sierści średniej długości, np. szpic, owczarek niemieckiSzczotkowanie kilka razy w tygodniu, żeby usuwać martwe włosyPDSA
Linienie wiosną i jesieniąDodatkowe czesanie ponad zwykły rytmPDSA
Po kąpieliSzczotkowanie, gdy sierść całkiem wyschnie, żeby usunąć włos rozluźniony podczas myciaRSPCA Australia

Różnica między czesaniem codziennym a kilka razy w tygodniu wynika z tego, że źródła opisują nieco inne grupy psów. Przy bardzo gęstym podszerstku bliżej jest do codziennego rytmu zalecanego przez RSPCA Australia.

PDSA dodaje, że psy o sierści średniej długości, zależnie od rasy, mogą też potrzebować przycinania lub trymowania sierści parę razy w roku. Taki zabieg u groomera nie zastępuje domowego wyczesywania, tylko je uzupełnia.

RSPCA Australia zaznacza też, że psy z podwójną okrywą zwykle potrzebują regularnych kąpieli, bo mycie rozluźnia martwy włos i usuwa jego część. Kąpiel nie zastępuje jednak czesania - po wyschnięciu sierść i tak trzeba wyszczotkować.

Narzędzia do wyczesywania podszerstka

RSPCA Australia wymienia kilka narzędzi przydatnych przy podwójnej okrywie. Każde ma inne zadanie, dlatego często używa się ich na zmianę w trakcie jednej sesji.

  • Zgrzebło do podszerstka - jego zęby sięgają przez włos okrywowy do podszerstka i wyciągają luźny martwy włos.
  • Szczotka typu slicker - gęste, cienkie druciki zbierają luźny włos i drobne splątania z wierzchniej warstwy.
  • Grzebień o szerokim rozstawie zębów - pozwala sprawdzić, czy sierść jest rozczesana aż do skóry.
  • Narzędzie do usuwania podszerstka, nazywane też deshedderem - przeznaczone do zbierania martwego podszerstka w czasie linienia.

Niezależnie od narzędzia RSPCA Australia zaleca krótkie, delikatne pociągnięcia oraz unikanie ciągnięcia i drapania skóry. PDSA podkreśla, że każdy pies potrzebuje szczotek lub grzebieni dopasowanych do rodzaju sierści, a w razie wątpliwości, które narzędzie wybrać, radzi zapytać lekarza albo groomera.

Wyczesywanie podszerstka krok po kroku

PDSA radzi przyzwyczajać psa do pielęgnacji od młodości, pracować powoli i przerywać, gdy pies jest zaniepokojony. Przysmaki i pochwały w trakcie oraz po czesaniu sprawiają, że zabieg kojarzy się dobrze, co w okresie linienia, gdy czesania jest więcej, ma duże znaczenie.

  1. Zacząć od miękkiej szczotki albo grzebienia o szerokim rozstawie zębów, czesząc zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa.
  2. Gdy luźny podszerstek nie wychodzi, delikatnie przeczesać go w przeciwnym kierunku, od skóry na zewnątrz.
  3. Pracować małymi partiami, krótkimi pociągnięciami, bez dociskania narzędzia do skóry.
  4. Zmniejszyć nacisk nad stawami oraz na pysku, uszach i palcach.
  5. Sprawdzić miejsca łatwe do pominięcia: pachy, okolice między tylnymi nogami, uszy i przestrzenie między palcami.
  6. Przerwać, gdy pies okazuje dyskomfort, i nagrodzić go na koniec sesji.

Podczas wyczesywania skóra jest lepiej widoczna niż zwykle, więc to dobry moment, by obejrzeć ją pod kątem kleszczy i oznak obecności pcheł. PDSA zaleca regularnie sprawdzać skórę psa pod kątem pasożytów, zwłaszcza po spacerach.

W szczycie linienia pracę można rozłożyć na kilka krótszych sesji. Łatwiej wtedy przerwać czesanie, gdy pies traci cierpliwość, i wrócić do niego później, bez przeciągania zabiegu.

Po kąpieli w chłodne dni liczy się dokładne suszenie. Skoro izolacyjną funkcję pełni sucha sierść, psa z gęstym podszerstkiem przed wyjściem na zimno dosusza się aż do skóry, a nie tylko na powierzchni okrywy.

Gęsta okrywa latem kusi, żeby psa ogolić. Golenie psów z podszerstkiem przed latem ma jednak skutki, które warto znać, zanim sięgnie się po maszynkę.

Kiedy utrata sierści nie jest zwykłym linieniem

Podręcznik Merck odróżnia normalne linienie od nadmiernej utraty sierści. Wypadanie jest niepokojące, gdy prowadzi do wyraźnego przerzedzenia okrywy i łysych placków. Jeśli nie towarzyszą mu łyse miejsca ani symetryczna utrata sierści, najpewniej jest etapem naturalnej wymiany okrywy.

Merck podaje też, że nadmierne wypadanie sierści może wynikać z zakażenia bakteryjnego. Gdy pies traci sierść i jednocześnie mocno się drapie, w pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić przyczynę świądu.

Miejscowe przerzedzenie może mieć też prostą przyczynę mechaniczną. Merck jako przykład utraty sierści z powodu tarcia podaje źle dopasowaną obrożę, dlatego warto obejrzeć sierść pod obrożą i szelkami.

Na wizycie lekarz ocenia wzór i rozmieszczenie ubytków, sprawdza, czy włosy wypadają z mieszków, czy się łamią, i szuka pasożytów. Według Merck może też pobrać zeskrobiny skóry i wyczesać sierść w poszukiwaniu pcheł, roztoczy i wszy.

Kiedy do weterynarza: gdy pojawiają się łyse placki albo sierść przerzedza się symetrycznie po obu stronach ciała, gdy pies intensywnie się drapie lub wylizuje skórę, albo gdy skóra jest zaczerwieniona, łuszczy się lub pojawiają się na niej strupy.

W skrócie: psa z podwójną okrywą czesze się zwykle codziennie, a wiosną i jesienią dodatkowo. Podszerstek wyczesuje się krótkimi, delikatnymi pociągnięciami, także pod włos, a po kąpieli dopiero po wyschnięciu sierści. Łyse placki i świąd to powód do wizyty.

Najczęstsze pytania

Czy pies linieje przez cały rok?

Tak, w pewnym stopniu. Podręcznik Merck przypomina, że naturalnemu wzrostowi nowego włosa towarzyszy wypadanie starego. Najwięcej sierści psy tracą jednak wiosną i jesienią, kiedy według PDSA okrywa przygotowuje się do zmiany pory roku i wymaga dodatkowego czesania.

Czy kąpiel pomaga przy linieniu?

Może pomóc. RSPCA Australia podaje, że psy z podwójną okrywą zwykle potrzebują regularnych kąpieli, bo mycie rozluźnia martwy włos i usuwa jego część. Po kąpieli sierść trzeba wyszczotkować, ale dopiero gdy całkiem wyschnie.

Czy narzędzie do usuwania podszerstka może zaszkodzić psu?

Używane zbyt mocno może drażnić skórę. RSPCA Australia zaleca krótkie, delikatne pociągnięcia bez ciągnięcia i drapania skóry oraz przerwanie zabiegu, gdy pies okazuje dyskomfort. Przy wątpliwościach co do wyboru narzędzia PDSA radzi zapytać lekarza albo groomera.

Po czym poznać, że pies traci za dużo sierści?

Według podręcznika Merck sygnałem ostrzegawczym są łyse placki i wyraźne przerzedzenie okrywy, zwłaszcza symetryczne. Samo obfite wypadanie bez łysych miejsc zwykle oznacza naturalną wymianę sierści. Świąd, zaczerwienienie i strupy wymagają oceny lekarza.

Czy psy krótkowłose też mają podszerstek?

Część z nich tak. PDSA zaznacza, że psy krótkowłose zwykle nie potrzebują regularnego strzyżenia, ale u niektórych ras trzeba okresowo usuwać podszerstek. Szczotkowanie raz w tygodniu, które PDSA wskazuje dla sierści krótkiej, pomaga zbierać martwy włos na bieżąco.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Gdy pies ma niepokojące objawy, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz weterynarii.

Czytaj dalej