Zacieki a łzawienie - to nie to samo
PDSA, brytyjska organizacja prowadząca lecznice dla zwierząt, opisuje zacieki jako brązowe, różowe lub czerwone przebarwienia biegnące od kącika oka. To bardzo częsty kłopot, szczególnie u ras o białej sierści, na której przebarwienie widać najlepiej.
Okulistka weterynaryjna z Kansas State University zwraca uwagę, że zacieki prawie zawsze są problemem kosmetycznym i same w sobie nie szkodzą zdrowiu.
Inaczej jest z łzawieniem, które PDSA wyraźnie odróżnia od zacieków. Także zacieki, które pojawiły się niedawno, PDSA radzi pokazać lekarzowi, bo choć często są niegroźne, mogą sygnalizować chorobę oka.
Niewielka ilość zaschniętej wydzieliny w kąciku oka jest normalna. Ciągłe łzawienie albo lepka wydzielina już nie. PDSA podkreśla, że łzawiących oczu nie należy lekceważyć i warto skontaktować się z lekarzem, gdy tylko pojawi się problem.
Okolice oczu najlepiej oglądać regularnie, razem z uszami, skórą i łapami. Ułatwia to regularny przegląd oczu, uszu i pazurów, w czasie którego od razu widać, czy zacieki są nowe, czy się powiększają.
Skąd biorą się zacieki pod oczami u psa
PDSA wskazuje dwie główne przyczyny zacieków, które nie wynikają z choroby. Pierwsza to budowa psów o krótkim pysku, których oczy są bardziej odsłonięte i łatwiej się podrażniają. Druga to włosy wokół oczu i nosa, które drażnią powierzchnię oka.
Z tego powodu głównym sposobem ograniczania zacieków, jaki podaje PDSA, jest krótkie przycinanie włosów wokół oczu i nosa.
Psy o płaskim pysku, na przykład mopsy, buldogi i pekińczyki, mają według PDSA skłonność do łzawienia i zacieków właśnie z powodu kształtu głowy. U mopsów i shih tzu częste jest też zapalenie rogówki z odsłonięcia, gdy powieki nie chronią całej powierzchni oka.
Oczy łzawią także po silnym wietrze albo na zimnym powietrzu. PDSA uznaje to zwykle za reakcję, która nie budzi niepokoju. Łzawienie, które nie mija albo idzie w parze z zaczerwienieniem lub bólem oka, to już inna sytuacja.
Medyczne przyczyny łzawienia - najpierw lekarz
Według PDSA łzawienie zwykle wskazuje, że z okiem dzieje się coś niedobrego. Lista możliwych przyczyn jest długa, a część z nich może szybko się pogorszyć, dlatego ocena należy do lekarza. PDSA przypomina, że oczy są zbyt cenne, by zostawiać ich problemy przypadkowi.
| Co widać | Możliwa przyczyna | Co dalej |
|---|---|---|
| Rdzawe przebarwienie, oko czyste i niezaczerwienione | Budowa pyska, włosy drażniące oko | Codzienna pielęgnacja; wizyta, gdy zacieki pojawiły się niedawno |
| Ciągłe łzawienie albo lepka wydzielina | Zakażenie oka, problem z rzęsami lub powiekami, niedrożny kanalik łzowy, ciało obce | Kontakt z lekarzem od razu po zauważeniu |
| Mrużenie, zamykanie lub pocieranie oka | Ból, na przykład przy wrzodzie rogówki, zadrapaniu albo kłosie trawy w oku | Kontakt z lekarzem od razu |
| Zaczerwienienie, obrzęk, zmętnienie oka | Stan zapalny, uraz lub inna choroba oka | Kontakt z lekarzem od razu |
| Czerwona, obrzęknięta grudka w kąciku przy dolnej powiece, zwykle u młodego psa | Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki, tak zwane wiśniowe oko | Wizyta; lekarz stara się zachować gruczoł |
| Łzawienie u młodego psa | Rzadko brak ujścia kanalika łzowego | Wizyta; leczenie polega na chirurgicznym udrożnieniu |
| Gęsta, uporczywa wydzielina i zaczerwienione oczy | Suche oko, czyli niedobór łez | Wizyta; leczenie często trwa całe życie |
Wśród częstych przyczyn łzawienia PDSA wymienia też swędzącą skórę oraz guzki w oku i wokół niego. Rzadsze są problemy z kanalikami nosowo-łzowymi, którymi łzy spływają z oka do nosa. Gdy kanaliki są zatkane, łzy przelewają się na pysk.
Podręcznik weterynaryjny Merck opisuje zapalenie woreczka łzowego, które zwykle wynika z zatkania woreczka i kanalika łzowego przez resztki zapalne, ciała obce lub zmiany rozrostowe. Daje ono łzawienie i zapalenie spojówek, które słabo reaguje na leczenie.
Lekarz może sprawdzić drożność kanalika, próbując go przepłukać jałową wodą lub solą fizjologiczną. Przy długotrwałym zatkaniu potrzebne bywa zdjęcie rentgenowskie po podaniu kontrastu, a gdy kanalik jest trwale uszkodzony, zabieg wytwarzający nową drogę odpływu łez.
Suche oko Merck wiąże często z autoimmunologicznym zapaleniem gruczołów łzowych i gruczołu trzeciej powieki. PDSA zalicza je do przyczyn łzawiących oczu, a według Merck typowa jest gęsta, uporczywa wydzielina i zaczerwienienie oczu.
Wizytę warto umówić nawet wtedy, gdy oko łzawi od dawna. PDSA zaznacza, że także długo trwający problem może mieć przyczynę, którą da się leczyć. Lekarzowi przekazuje się informację o innych objawach: bólu, zaczerwienieniu, obrzęku albo zmętnieniu oka.
Kiedy do weterynarza: PDSA zaleca kontakt z lekarzem od razu, gdy pojawi się którykolwiek z tych objawów.
- Pies mruży oko, trzyma je zamknięte albo pociera.
- Oko jest zaczerwienione, obrzęknięte lub zmętniałe.
- Łzawienie nie mija albo pojawiła się lepka, gęsta lub ropna wydzielina.
- Zacieki pojawiły się niedawno albo wyraźnie się powiększyły.
- W kąciku oka widać czerwoną grudkę albo w oku tkwi ciało obce.
Codzienna pielęgnacja okolic oczu
Gdy lekarz wykluczy chorobę, zacieki ogranicza się regularną pielęgnacją. PDSA zaleca prosty schemat:
- Codziennie usuwać brud, łzy i zaschniętą wydzielinę płatkiem waty nasączonym zwykłą ciepłą wodą.
- Zamiast wody stosować ewentualnie chusteczki przeznaczone do pielęgnacji okolic psich oczu, na przykład z lecznicy.
- Nie używać chusteczek, które nie są przeznaczone do stosowania przy psich oczach.
- Utrzymywać krótko przyciętą sierść wokół oczu i nosa. Może to zrobić lekarz, technik weterynaryjny albo groomer, który pokaże też, jak robić to samodzielnie.
- Przy każdym przemywaniu oglądać oko. Zaczerwienienie, mrużenie albo wydzielina to sygnał do kontaktu z lekarzem.
Przycinanie włosów przy oczach wymaga spokojnego psa i pewnej ręki, dlatego przy niespokojnym zwierzęciu lepiej zostawić je fachowcowi. Sierść na pysku pielęgnuje się razem z resztą okrywy, a jej rodzaj decyduje o tym, jak często szczotkować i strzyc psa.
Preparaty na zacieki i krople do oczu - dlaczego ostrożnie
Okulistka weterynaryjna z Kansas State University nie zaleca stosowania gotowych preparatów na zacieki kupowanych bez recepty. Uzasadnia to tym, że ich głównym składnikiem bywa antybiotyk, a antybiotyki powinny służyć do leczenia zakażeń bakteryjnych.
Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) wysyłała ostrzeżenia do producentów niezatwierdzonych środków na zacieki dla psów i kotów. Z kolei chusteczki według Kansas State University nie usuwają przebarwień w pełni.
Zasada jest prosta: przed użyciem jakiegokolwiek preparatu przy oczach psa najlepiej porozmawiać z lekarzem. Dotyczy to także kropli do oczu z domowej apteczki. Ludzkich kropli i leków nie podaje się psu bez zalecenia lekarza.
Łzawienie bywa objawem chorób, które bez leczenia mogą szybko się pogorszyć. Próba leczenia preparatem kupionym na własną rękę tylko odsuwa w czasie wizytę, na której lekarz ustala przyczynę.
Czy zacieki da się usunąć na stałe?
Zależy to od przyczyny. U psów o krótkim pysku i z włosami drażniącymi oczy celem jest raczej ograniczenie przebarwień niż ich całkowite usunięcie. Pomagają w tym codzienne przemywanie i krótko przycięta sierść wokół oczu.
Gdy przyczyną jest choroba, leczy się właśnie ją. Niedrożny kanalik lekarz może przepłukać i utrzymywać drożny, stosując krople z antybiotykiem. Wypadnięty gruczoł trzeciej powieki często się odprowadza i przyszywa, a częściowego usunięcia gruczołu się unika.
Suche oko według Merck wymaga długotrwałego, często dożywotniego podawania leków do oczu. W takich przypadkach regularne kontrole są ważniejsze niż sam wygląd sierści.
W skrócie: zacieki przy czystym, niebolesnym oku to zwykle kwestia kosmetyczna, ale nowe zacieki i stałe łzawienie trzeba pokazać lekarzowi. Okolice oczu przemywa się ciepłą wodą, sierść wokół oczu przycina, a preparatów i kropli nie stosuje się bez zalecenia.
