Zęby i gryzaki · 6 min czytania

Proszek do zębów dla psa z algą - co wiadomo o jego działaniu

Proszek do zębów dla psa z algą Ascophyllum nodosum to dodatek do karmy, o którego działaniu wiadomo niewiele: w badaniu klinicznym alga podawana w przysmakach ograniczała płytkę i kamień, a praca o samym proszku przedstawia wyniki dotyczące tylko składu śliny. Obie prace finansował producent, a mechanizm działania pozostaje niewyjaśniony. Nie dotyczą one usuwania istniejącego kamienia.

Ilustracja: Proszek do zębów dla psa z algą - co wiadomo o jego działaniu

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Czym jest proszek do zębów dla psa i jak alga ma trafiać do jamy ustnej?

Preparaty z brunatną algą Ascophyllum nodosum podaje się w karmie, w postaci proszku albo przysmaków. Nie dotykają zębów tak jak pasta używana przy codziennym szczotkowaniu, bo według hipotezy autorów badań składniki algi działają po wchłonięciu, a nie miejscowo.

W pracy z 2018 roku badacze napisali, że związki z algi i ich metabolity wchłaniają się w jelicie i mogą być wydzielane do jamy ustnej ze śliną. Zaznaczyli jednak, że mechanizm nadal jest niejasny, a produkt nie wydaje się działać miejscowo.

Badanie z 2021 roku sprawdzało, jak proszek z algą zmienia skład śliny. U psów otrzymujących algę nie wykryto 27 z 61 zidentyfikowanych związków. Autorzy przyznali, że nie da się ustalić, czy to bezpośredni efekt algi, i że mechanizm wymaga dalszych badań.

W ślinie psów z grupy algi wykryto sterol pochodzący z alg. Autorzy uznali, że niemal na pewno jest to ślad suplementacji, co pasuje do hipotezy o przenikaniu składników algi do śliny.

Na tej podstawie badacze przypuszczają, że alga może wyłączać część procesów sprzyjających powstawaniu płytki i kamienia. To hipoteza, a nie potwierdzony mechanizm działania.

Co pokazały badania z Ascophyllum nodosum?

Główne badanie kliniczne, opublikowane w 2018 roku, objęło 60 psów pięciu małych ras. Wszystkie miały na początku zęby oczyszczone w znieczuleniu, a potem przez 90 dni dostawały przysmaki z algą albo identyczne przysmaki bez algi.

Badanie było randomizowane i podwójnie ślepe, czyli ani właściciele, ani personel nie wiedzieli, który pies dostaje algę. Przez cały czas trwania badania wszystkie psy jadły tę samą suchą karmę wskazaną przez badaczy i nie miały żadnych innych zabiegów higienicznych w jamie ustnej.

Po 90 dniach psy z grupy algi miały niższe wskaźniki płytki, kamienia i krwawienia dziąseł oraz mniej lotnych związków siarki, które odpowiadają za przykry zapach. Różnica w kamieniu była widoczna już po 30 dniach. Ogólny wskaźnik zdrowia jamy ustnej nie różnił się istotnie między grupami.

BadaniePostać algiPsy i czasCo mierzonoWynik
Frontiers in Veterinary Science, 2018Przysmaki z algą60 psów małych ras, 90 dni, po czyszczeniu zębówPłytka, kamień, krwawienie dziąseł, związki siarkiNiższe wartości niż przy placebo; bez istotnej różnicy w ogólnym wskaźniku zdrowia jamy ustnej
Frontiers in Veterinary Science, 2021Proszek dodawany do karmy60 psów, 30 dniSkład śliny (metabolity)Zmiany w składzie śliny; wyników dla płytki i kamienia praca nie przedstawia

Wyniki kliniczne z tych dwóch prac dotyczą więc przysmaków z algą. Praca z proszkiem pokazuje tylko zmiany w składzie śliny, a korzystny efekt kliniczny proszku autorzy przytaczają z innej publikacji, bez podawania jej wyników.

Jakie są ograniczenia tych dowodów?

  • Obie prace sfinansował producent preparatu z algą. W badaniu z 2018 roku firma mogła przeczytać i skomentować rękopis przed publikacją.
  • Badanie z 2018 roku prowadzono w jednym ośrodku, a większość psów należała do dwóch ras.
  • Autorzy pracy z 2018 roku zaznaczyli, że wcześniejsze kontrolowane badania tego produktu nie były ani podwójnie ślepe, ani randomizowane.
  • W badaniu z 2021 roku związki w ślinie identyfikowano wyłącznie na podstawie masy cząsteczkowej, a autorzy napisali, że wyniki wymagają potwierdzenia.
  • Psy w badaniu klinicznym nie miały szczotkowanych zębów, więc wyniki nie mówią, co daje połączenie algi ze szczotkowaniem.

Nie znaczy to, że alga nie działa. Dowody są jednak skromne i pochodzą z niewielu prac sfinansowanych przez producenta. Dla właściciela wynika z tego prosta zasada: o skuteczności świadczy wynik badań konkretnego produktu, a nie sama obecność algi w składzie.

Co oznacza pieczęć VOHC na proszku?

Na liście VOHC są także proszki dodawane do karmy, w jednej kategorii z dodatkami do wody, żelami, sprayami i pastami. Wśród nich są proszki z pieczęcią jednocześnie dla płytki i kamienia. Pieczęć dotyczy konkretnego produktu, a nie samej algi.

Wymagania VOHC są konkretne. Producent przedstawia dwa badania, każde trwające co najmniej 28 dni. W każdym produkt musi zmniejszyć wskaźnik płytki lub kamienia o co najmniej 15 procent względem grupy kontrolnej, a średnio w obu o 20 procent, przy istotności statystycznej.

Produkt stosuje się w badaniu tak, jak zaleca producent na opakowaniu. Grupa kontrolna dostaje tylko suchą karmę, a psy nie mają w tym czasie dostępu do innych gryzaków ani przysmaków.

W dniu rozpoczęcia badania zęby są skalowane i polerowane. Pieczęć mówi więc o spowolnieniu odkładania się płytki lub kamienia na czystych zębach, a nie o usuwaniu kamienia, który już jest. VOHC nie przyznaje też deklaracji dotyczącej zapalenia dziąseł.

Etykietę proszku czyta się podobnie jak skład przysmaku: liczy się, ile jest algi, jakie są pozostałe składniki i dla jakiej masy ciała producent podaje porcję.

Kiedy z proszkiem z algą trzeba uważać?

Ascophyllum nodosum zawiera dużo jodu - autorzy badania z 2018 roku podają 450-1000 ppm. Z tego powodu poziom tyroksyny był jednym z ważniejszych kryteriów kwalifikacji, a psy z podwyższoną tyroksyną, z chorobami ogólnoustrojowymi i suki w ciąży nie brały udziału w badaniu.

W tamtym badaniu nie odnotowano problemów zdrowotnych po 90 dniach podawania przysmaków. Wyniki nie obejmują jednak grup wykluczonych z badania, dlatego u psa przewlekle chorego, z chorobą tarczycy lub u suki w ciąży o dodatku decyduje lekarz.

Kiedy do weterynarza: przed włączeniem proszku u psa z chorobą tarczycy lub inną chorobą przewlekłą i u suki w ciąży, a także gdy na zębach jest kamień, albo dziąsła są zaczerwienione, albo z pyska czuć przykry zapach. Tego nie leczy dodatek do karmy.

Kamień, który już osiadł, usuwa lekarz podczas skalingu w znieczuleniu ogólnym. Dodatek z udokumentowanym działaniem może co najwyżej spowolnić powrót osadu na oczyszczone zęby.

Najczęstsze pytania

Czy proszek z algą usunie kamień, który pies już ma?

Badania nie dają podstaw, by tak twierdzić. W badaniu z 2018 roku zęby psów oczyszczono w znieczuleniu przed podawaniem algi, a VOHC wymaga skalingu w dniu rozpoczęcia badań. Oceniano więc tempo odkładania się nowych osadów, a nie usuwanie starych.

Po jakim czasie widać efekt podawania algi?

W badaniu z 2018 roku różnicę w ilości kamienia odnotowano po 30 dniach, mniej związków siarki po 60 dniach, a główne porównanie przeprowadzono po 90 dniach. Dotyczyło to przysmaków z algą. Dla samego proszku takich wyników klinicznych w tych pracach nie przedstawiono.

Czy alga pomaga na przykry zapach z pyska?

W badaniu z 2018 roku psy dostające przysmaki z algą miały mniej lotnych związków siarki niż grupa placebo, co autorzy wiążą z zapachem z pyska. Pieczęć VOHC obejmuje jednak tylko płytkę i kamień, a przyczynę przykrego zapachu ustala lekarz.

Czy proszek z algą jest bezpieczny dla każdego psa?

W badaniu z 2018 roku nie odnotowano działań niepożądanych, ale wykluczono z niego psy z podwyższoną tyroksyną, z chorobami ogólnoustrojowymi i suki w ciąży. Alga zawiera dużo jodu, dlatego u takich psów o podawaniu decyduje lekarz.

Czy każdy proszek z algą ma pieczęć VOHC?

Nie. Pieczęć dostaje konkretny produkt po ocenie dwóch badań, które ten produkt przeszedł. Obecność algi w składzie nie przenosi pieczęci na inne preparaty, nawet o podobnym składzie. Aktualną listę produktów z pieczęcią publikuje VOHC na swojej stronie.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Gdy pies ma niepokojące objawy, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz weterynarii.