Dlaczego kleszcz w ogóle pojawia się na psie po tabletce
Tabletka nie zapobiega temu, że kleszcz wejdzie na psa i się przyczepi. Charakterystyki Bravecto, NexGard i Credelio wyjaśniają, że pchły i kleszcze muszą przyczepić się do skóry i zacząć żerować, by zetknąć się z substancją czynną krążącą we krwi.
Kleszcz znaleziony w sierści albo wkłuty w skórę kilka godzin po spacerze jest więc czymś spodziewanym. Liczy się to, czy po czasie podanym w ulotce nadal żyje i żeruje, a czas ochrony poszczególnych tabletek różni się między produktami.
Z tego samego powodu ChPL zastrzegają, że ryzyka przeniesienia chorób odkleszczowych nie można całkowicie wykluczyć, nawet przy prawidłowym podaniu tabletki.
Ile godzin kleszcz może żyć po wkłuciu
Według charakterystyk działanie na kleszcza zaczyna się w ciągu kilku do kilkudziesięciu godzin od przyczepienia. Czas zależy od substancji i od gatunku kleszcza.
| Produkt (substancja) | Działanie na kleszcza według ChPL | Okres ochrony przed kleszczami |
|---|---|---|
| Bravecto (fluralaner) | w ciągu 12 godzin od przyczepienia dla kleszcza pospolitego, 48 godzin dla kleszcza łąkowego | 12 tygodni, dla kleszcza brunatnego psiego 8 tygodni |
| NexGard (afoksolaner) | zabija kleszcze w ciągu 48 godzin | 1 miesiąc |
| Credelio (lotilaner) | w ciągu 48 godzin od przyczepienia, kleszcze pospolite obecne na psie przed podaniem giną w ciągu 8 godzin | 1 miesiąc |
Kleszcz zauważony w ciągu pierwszej lub drugiej doby po wkłuciu może więc jeszcze żyć. Nie ma powodu czekać, aż zginie: ESCCAP zaleca usuwanie widocznych kleszczy jak najszybciej po zauważeniu, by skrócić czas, w którym mogą przekazać patogeny.
W sezonie kleszcze mogą wchodzić na psa wielokrotnie. Każdy z nich musi się przyczepić, zanim zginie, dlatego pojedyncze kleszcze w sierści lub w skórze nie są jeszcze dowodem, że tabletka nie działa.
ESCCAP zwraca uwagę, że najłatwiej zauważyć dorosłe, napite samice, które mogą mieć około 1 cm długości. Larwy i nimfy są znacznie mniejsze i trudniej je dostrzec, więc przy oglądaniu psa warto rozsuwać sierść i patrzeć na samą skórę.
Kiedy kleszcz na psie po tabletce to sygnał do rozmowy z lekarzem
Sytuację warto przeanalizować, gdy żywe, żerujące kleszcze pojawiają się na psie mimo upływu czasu podanego w ChPL. Kilka możliwych przyczyn da się sprawdzić w domu.
- Minął termin. Ochrona ma swój koniec, a dla fluralanera jest krótsza przy kleszczu brunatnym psim. ESCCAP zaleca szczególnie uważne oglądanie psa pod koniec okresu ochrony.
- Niewłaściwa gramatura. Pies przytył albo dostał tabletkę z przedziału dla lżejszego psa. Charakterystyki ostrzegają, że zbyt niska dawka może być nieskuteczna i sprzyjać oporności.
- Tabletka nie została połknięta. ChPL Bravecto zaleca obserwację psa podczas podania, by mieć pewność, że ją zjadł. Jeśli tabletka wypadła z pyska albo została wypluta, o dalszym postępowaniu warto zapytać lekarza, zanim pies dostanie kolejną.
- Podanie bez posiłku. Credelio podaje się z posiłkiem lub po nim, bo jedzenie zwiększa wchłanianie, a Bravecto w porze karmienia.
- Inny gatunek kleszcza. ESCCAP przypomina, że czas działania preparatu może się różnić między gatunkami kleszczy.
- Inne zwierzęta w domu. Charakterystyki tabletek przypominają, że pozostałe zwierzęta mogą być źródłem ponownej inwazji, więc każde z nich zabezpiecza się preparatem właściwym dla gatunku.
Przy podejrzeniu oporności warto wiedzieć, że według ChPL Bravecto w badaniach laboratoryjnych na fluralaner nie wpływała potwierdzona w terenie oporność kleszczy na kilka innych grup środków, m.in. pyretroidy, fenylopirazole i związki fosforoorganiczne.
Kolejnej tabletki nie podaje się na własną rękę przed terminem. ChPL Bravecto zastrzega, że bezpieczeństwa odstępów krótszych niż 8 tygodni nie badano, a o zmianie preparatu albo terminu decyduje lekarz weterynarii.
Co zrobić z kleszczem znalezionym po tabletce
- Usunąć kleszcza od razu, narzędziem przeznaczonym do tego celu, bez smarowania go olejem, alkoholem czy eterem, przed czym przestrzega ESCCAP.
- Zniszczyć kleszcza tak, by nie mógł przejść na innego żywiciela.
- Obejrzeć miejsca, które kleszcze wybierają najchętniej: pysk, uszy, pachy, przestrzenie między palcami, pachwiny i okolicę odbytu.
- Zapisać datę, liczbę znalezionych kleszczy i datę ostatniej tabletki.
- Obserwować psa w kolejnych dniach i tygodniach, bo objawy chorób odkleszczowych mogą pojawić się później.
Według ESCCAP przy gwałtownym wyrwaniu kleszcza w skórze może zostać aparat gębowy, a w tym miejscu może powstać niewielki ropień. Dlatego przydaje się instrukcja wyjmowania kleszcza krok po kroku.
Kleszcze łatwiej wychwycić, gdy oglądanie sierści i skóry staje się stałym elementem regularnego przeglądu psa od pazurów po uszy.
Kiedy do weterynarza: bez zwłoki, gdy w dniach lub tygodniach po kontakcie z kleszczem samopoczucie psa wyraźnie się zmienia, bo może to być początek choroby odkleszczowej, w tym babeszjozy wymagającej pilnej wizyty.
Natychmiast, gdy po tabletce wystąpią drgawki, drżenie mięśni albo chwiejny chód. Konsultacji wymaga też sytuacja, w której mimo terminowych tabletek na psie wciąż znajdują się żywe, napite kleszcze.
Jak zgłosić podejrzenie, że preparat nie zadziałał
Podejrzenie braku skuteczności najlepiej omówić z lekarzem weterynarii, który oceni termin, gramaturę i sposób podania. Lekarz może też przekazać zgłoszenie podmiotowi odpowiedzialnemu albo właściwemu urzędowi, bo charakterystyki proszą, by zgłoszenia zdarzeń niepożądanych trafiały właśnie tą drogą.
Do rozmowy warto przygotować opakowanie po tabletkach z numerem serii oraz notatkę z datami podania i datami znalezienia kleszczy. Dane kontaktowe podmiotu odpowiedzialnego znajdują się w ulotce.
W skrócie: kleszcz na psie w ciągu doby lub dwóch od wkłucia może być elementem działania tabletki, a nie jej błędem. Kleszcza usuwa się od razu, sprawdza termin i gramaturę, a powtarzające się żywe kleszcze omawia z lekarzem.
