Kleszcze i pchły · 5 min czytania

Kleszcz na psie mimo tabletki - czy preparat przestał działać

Kleszcz na psie po tabletce nie musi oznaczać, że preparat przestał działać. Tabletki z izoksazolinami zabijają kleszcza dopiero po przyczepieniu i rozpoczęciu żerowania, w czasie od 12 do 48 godzin zależnie od produktu i gatunku. Sygnałem do rozmowy z lekarzem są żywe kleszcze po tym czasie albo pod koniec okresu ochrony.

Ilustracja: Kleszcz na psie mimo tabletki - czy preparat przestał działać

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Dlaczego kleszcz w ogóle pojawia się na psie po tabletce

Tabletka nie zapobiega temu, że kleszcz wejdzie na psa i się przyczepi. Charakterystyki Bravecto, NexGard i Credelio wyjaśniają, że pchły i kleszcze muszą przyczepić się do skóry i zacząć żerować, by zetknąć się z substancją czynną krążącą we krwi.

Kleszcz znaleziony w sierści albo wkłuty w skórę kilka godzin po spacerze jest więc czymś spodziewanym. Liczy się to, czy po czasie podanym w ulotce nadal żyje i żeruje, a czas ochrony poszczególnych tabletek różni się między produktami.

Z tego samego powodu ChPL zastrzegają, że ryzyka przeniesienia chorób odkleszczowych nie można całkowicie wykluczyć, nawet przy prawidłowym podaniu tabletki.

Ile godzin kleszcz może żyć po wkłuciu

Według charakterystyk działanie na kleszcza zaczyna się w ciągu kilku do kilkudziesięciu godzin od przyczepienia. Czas zależy od substancji i od gatunku kleszcza.

Produkt (substancja)Działanie na kleszcza według ChPLOkres ochrony przed kleszczami
Bravecto (fluralaner)w ciągu 12 godzin od przyczepienia dla kleszcza pospolitego, 48 godzin dla kleszcza łąkowego12 tygodni, dla kleszcza brunatnego psiego 8 tygodni
NexGard (afoksolaner)zabija kleszcze w ciągu 48 godzin1 miesiąc
Credelio (lotilaner)w ciągu 48 godzin od przyczepienia, kleszcze pospolite obecne na psie przed podaniem giną w ciągu 8 godzin1 miesiąc

Kleszcz zauważony w ciągu pierwszej lub drugiej doby po wkłuciu może więc jeszcze żyć. Nie ma powodu czekać, aż zginie: ESCCAP zaleca usuwanie widocznych kleszczy jak najszybciej po zauważeniu, by skrócić czas, w którym mogą przekazać patogeny.

W sezonie kleszcze mogą wchodzić na psa wielokrotnie. Każdy z nich musi się przyczepić, zanim zginie, dlatego pojedyncze kleszcze w sierści lub w skórze nie są jeszcze dowodem, że tabletka nie działa.

ESCCAP zwraca uwagę, że najłatwiej zauważyć dorosłe, napite samice, które mogą mieć około 1 cm długości. Larwy i nimfy są znacznie mniejsze i trudniej je dostrzec, więc przy oglądaniu psa warto rozsuwać sierść i patrzeć na samą skórę.

Kiedy kleszcz na psie po tabletce to sygnał do rozmowy z lekarzem

Sytuację warto przeanalizować, gdy żywe, żerujące kleszcze pojawiają się na psie mimo upływu czasu podanego w ChPL. Kilka możliwych przyczyn da się sprawdzić w domu.

  • Minął termin. Ochrona ma swój koniec, a dla fluralanera jest krótsza przy kleszczu brunatnym psim. ESCCAP zaleca szczególnie uważne oglądanie psa pod koniec okresu ochrony.
  • Niewłaściwa gramatura. Pies przytył albo dostał tabletkę z przedziału dla lżejszego psa. Charakterystyki ostrzegają, że zbyt niska dawka może być nieskuteczna i sprzyjać oporności.
  • Tabletka nie została połknięta. ChPL Bravecto zaleca obserwację psa podczas podania, by mieć pewność, że ją zjadł. Jeśli tabletka wypadła z pyska albo została wypluta, o dalszym postępowaniu warto zapytać lekarza, zanim pies dostanie kolejną.
  • Podanie bez posiłku. Credelio podaje się z posiłkiem lub po nim, bo jedzenie zwiększa wchłanianie, a Bravecto w porze karmienia.
  • Inny gatunek kleszcza. ESCCAP przypomina, że czas działania preparatu może się różnić między gatunkami kleszczy.
  • Inne zwierzęta w domu. Charakterystyki tabletek przypominają, że pozostałe zwierzęta mogą być źródłem ponownej inwazji, więc każde z nich zabezpiecza się preparatem właściwym dla gatunku.

Przy podejrzeniu oporności warto wiedzieć, że według ChPL Bravecto w badaniach laboratoryjnych na fluralaner nie wpływała potwierdzona w terenie oporność kleszczy na kilka innych grup środków, m.in. pyretroidy, fenylopirazole i związki fosforoorganiczne.

Kolejnej tabletki nie podaje się na własną rękę przed terminem. ChPL Bravecto zastrzega, że bezpieczeństwa odstępów krótszych niż 8 tygodni nie badano, a o zmianie preparatu albo terminu decyduje lekarz weterynarii.

Co zrobić z kleszczem znalezionym po tabletce

  1. Usunąć kleszcza od razu, narzędziem przeznaczonym do tego celu, bez smarowania go olejem, alkoholem czy eterem, przed czym przestrzega ESCCAP.
  2. Zniszczyć kleszcza tak, by nie mógł przejść na innego żywiciela.
  3. Obejrzeć miejsca, które kleszcze wybierają najchętniej: pysk, uszy, pachy, przestrzenie między palcami, pachwiny i okolicę odbytu.
  4. Zapisać datę, liczbę znalezionych kleszczy i datę ostatniej tabletki.
  5. Obserwować psa w kolejnych dniach i tygodniach, bo objawy chorób odkleszczowych mogą pojawić się później.

Według ESCCAP przy gwałtownym wyrwaniu kleszcza w skórze może zostać aparat gębowy, a w tym miejscu może powstać niewielki ropień. Dlatego przydaje się instrukcja wyjmowania kleszcza krok po kroku.

Kleszcze łatwiej wychwycić, gdy oglądanie sierści i skóry staje się stałym elementem regularnego przeglądu psa od pazurów po uszy.

Kiedy do weterynarza: bez zwłoki, gdy w dniach lub tygodniach po kontakcie z kleszczem samopoczucie psa wyraźnie się zmienia, bo może to być początek choroby odkleszczowej, w tym babeszjozy wymagającej pilnej wizyty.

Natychmiast, gdy po tabletce wystąpią drgawki, drżenie mięśni albo chwiejny chód. Konsultacji wymaga też sytuacja, w której mimo terminowych tabletek na psie wciąż znajdują się żywe, napite kleszcze.

Jak zgłosić podejrzenie, że preparat nie zadziałał

Podejrzenie braku skuteczności najlepiej omówić z lekarzem weterynarii, który oceni termin, gramaturę i sposób podania. Lekarz może też przekazać zgłoszenie podmiotowi odpowiedzialnemu albo właściwemu urzędowi, bo charakterystyki proszą, by zgłoszenia zdarzeń niepożądanych trafiały właśnie tą drogą.

Do rozmowy warto przygotować opakowanie po tabletkach z numerem serii oraz notatkę z datami podania i datami znalezienia kleszczy. Dane kontaktowe podmiotu odpowiedzialnego znajdują się w ulotce.

W skrócie: kleszcz na psie w ciągu doby lub dwóch od wkłucia może być elementem działania tabletki, a nie jej błędem. Kleszcza usuwa się od razu, sprawdza termin i gramaturę, a powtarzające się żywe kleszcze omawia z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Czy po znalezieniu kleszcza trzeba od razu podać kolejną tabletkę?

Nie bez porozumienia z lekarzem. Kolejną dawkę podaje się w terminie z ulotki, a w przypadku fluralanera producent wskazuje, że krótsze niż 8-tygodniowe odstępy nie zostały sprawdzone pod kątem bezpieczeństwa. Zmianę terminu lub preparatu ustala lekarz weterynarii.

Czy kleszcz przyczepiony po tabletce zdąży przenieść babeszjozę?

Ryzyko jest mniejsze, ale nie zerowe. Według ChPL Bravecto fluralaner zabija kleszcze łąkowe w ciągu 48 godzin, zanim dojdzie do przeniesienia Babesia canis, a ChPL Credelio zastrzega, że w pierwszych 48 godzinach przeniesienia nie można wykluczyć. Niepokojące objawy wymagają wizyty.

Dlaczego kleszcze pojawiły się tuż przed kolejną dawką?

Okres ochrony ma swój koniec, a dla części gatunków kleszczy jest krótszy. ESCCAP zaleca uważne oglądanie psa właśnie w tym czasie i, jeśli jest to wskazane, rozważenie wcześniejszego kolejnego zabiegu. Tę decyzję podejmuje lekarz weterynarii.

Czy kleszcza po tabletce można zostawić, aż sam odpadnie?

Lepiej tego nie robić. Wytyczne ESCCAP zalecają usuwanie widocznych kleszczy możliwie szybko, bo im krócej żerują, tym mniejsza szansa na przekazanie patogenów. Tabletka zabija kleszcza nie w chwili wkłucia, lecz po kilku lub kilkudziesięciu godzinach.

Czy kleszcza wolno posmarować olejem lub alkoholem, żeby szybciej puścił?

Nie. ESCCAP wprost odradza olej, alkohol i eter przy usuwaniu kleszczy. Kleszcza wyjmuje się mechanicznie, specjalnym narzędziem, a potem niszczy w taki sposób, żeby nie mógł przejść na innego psa, kota ani człowieka.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Preparaty przeciwpasożytnicze stosuje się zgodnie z ulotką albo zaleceniem lekarza weterynarii, a opisy produktów opierają się na informacjach producentów. Gdy pies ma niepokojące objawy, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz weterynarii.