Czy zapach z pyska u psa to norma?
Nie. Brytyjska organizacja PDSA, prowadząca lecznice dla zwierząt, podkreśla, że przykry zapach z pyska nie jest normalny, także u starszych psów.
Uniwersytet Cornella zwraca uwagę, że to często pierwszy objaw choroby zębów, który zauważa opiekun. Choroby zębów mogą też powodować ból w pysku i kłopoty z jedzeniem.
Zmiany w jamie ustnej narastają powoli, a psy często maskują ból. Wytyczne AAHA wymieniają nieprzyjemny zapach wśród sygnałów, które pośrednio mogą świadczyć o nieleczonym bólu zębów, obok szczękania zębami, chudnięcia i zmiany sposobu jedzenia.
Gdy przyczyną są zęby, rozwiązaniem bywa oczyszczenie zębów w znieczuleniu połączone z leczeniem przyzębia. Najpierw jednak trzeba ustalić, skąd zapach się bierze.
Jakie przyczyny zapachu leżą w jamie ustnej?
Według PDSA najczęstszą przyczyną nieprzyjemnego zapachu z pyska psa są choroby zębów. Zaczyna się od płytki, czyli lepkiej warstwy bakterii na zębach, którą Cornell opisuje jako biofilm. Z czasem dochodzą kamień, zapalenie dziąseł, zakażenia i ropnie korzeni zębów.
Podręcznik Merck opisuje, jak wygląda zapalenie dziąseł: zmieniają kolor z koralowo-różowego na czerwony lub fioletowy, ich brzeg puchnie, a przy dotyku łatwo krwawią. Przykry zapach z pyska jest w tej chorobie częsty.
Zapalenie dziąseł można według Merck zwykle opanować dokładnym czyszczeniem zębów w znieczuleniu. Nieleczone przechodzi w zapalenie przyzębia. AAHA opisuje je jako nieodwracalną utratę tkanek podtrzymujących ząb, która w końcu może doprowadzić do jego utraty.
Inne przyczyny w pysku wymienia PDSA. Zapach może pochodzić od przedmiotu, który utkwił w pysku, na przykład kawałka kości lub patyka, zwłaszcza gdy spowodował ranę albo zakażenie. Źródłem bywają też guzki w jamie ustnej, które często ulegają zakażeniu.
| Co można zauważyć | Możliwa przyczyna |
|---|---|
| Osad na zębach, czerwone lub krwawiące dziąsła | Choroba przyzębia |
| Obrzęk szczęki lub pyska, ślinienie się, wydzielina z nosa, kłopot z jedzeniem | Zaawansowana choroba zębów, na przykład ropień korzenia |
| Zapach podobny do amoniaku lub wybielacza | Choroba nerek |
| Słodkawy zapach, jak owocowe cukierki albo zmywacz do paznokci | Cukrzyca z nagromadzeniem ciał ketonowych |
| Kawałek kości lub patyka w pysku, rana | Ciało obce |
| Guzek w jamie ustnej | Zmiana, która uległa zakażeniu |
| Rybi zapach po zmianie jedzenia | Dieta oparta na rybach |
Kiedy zapach świadczy o chorobie poza jamą ustną?
PDSA opisuje dwa charakterystyczne zapachy. Przy chorobie nerek oddech może pachnieć amoniakiem, podobnie do wybielacza, bo gdy nerki nie pracują prawidłowo, w organizmie gromadzą się toksyny i produkty przemiany materii.
Przy cukrzycy gromadzą się ciała ketonowe, przez co oddech staje się słodkawy i przypomina owocowe cukierki albo zmywacz do paznokci. W obu sytuacjach zapach to tylko jeden z objawów, a rozpoznanie stawia lekarz na podstawie badań.
Podręcznik Merck dodaje, że pies, u którego zapalenie dziąseł nie ustępuje mimo leczenia, powinien zostać zbadany pod kątem innych chorób, na przykład zaburzeń odporności i cukrzycy.
Nie każdy przykry zapach w domu pochodzi z pyska. Warto odróżnić zapach z pyska od zapachu psa wyczuwalnego w mieszkaniu, który może mieć inne źródła.
Kiedy nieprzyjemny zapach z pyska psa wymaga wizyty?
PDSA zaleca kontakt z lekarzem przy każdej zmianie zapachu z pyska psa. Pilniej trzeba działać, gdy pies wydaje się obolały, przestał jeść albo ogólnie źle się czuje.
Kiedy do weterynarza bez zwłoki: gdy zapachowi towarzyszy brak apetytu, albo pies wydaje się obolały lub osowiały, albo oddech pachnie amoniakiem lub słodko, albo w pysku widać ciało obce, guzek, obrzęk lub krwawienie. Każdy z tych objawów osobno jest powodem do pilnej wizyty.
Uniwersytet Cornella wymienia objawy, przy których trzeba skontaktować się z lekarzem. Każdy z nich może towarzyszyć przykremu zapachowi:
- kłopot z jedzeniem albo słabszy apetyt,
- krwawienie z pyska,
- obrzęk szczęki lub pyska,
- nadmierne ślinienie się,
- wydzielina z nosa, także krwista.
Jak przygotować się do wizyty
AAHA zaleca, by lekarz zbierał informacje o domowej higienie zębów, sposobie żywienia, dostępie do gryzaków, przysmaków i zabawek oraz o nawykach gryzienia. Przed wizytą warto więc zanotować:
- od kiedy zapach jest wyczuwalny i czy się zmienia,
- czy pies ostatnio gryzł kości, patyki lub inne twarde przedmioty,
- czy zmieniło się jedzenie albo apetyt,
- jak często pies ma myte zęby i jakie produkty dostaje.
Wizyta zaczyna się od badania przytomnego psa. Pełna ocena zębów, ze zdjęciami RTG, jest według Cornella możliwa dopiero w znieczuleniu.
Do czasu diagnozy lepiej nie zaczynać nauki szczotkowania. Według AAHA szczotkowanie zaognionych dziąseł sprawia ból i zniechęca psa, co utrudnia późniejszą pielęgnację.
Jak zapobiegać nawrotom zapachu?
Gdy przyczyna leży w zębach, po leczeniu liczy się codzienna profilaktyka. Uniwersytet Cornella uznaje regularne mycie zębów za najskuteczniejszą domową metodę zapobiegania chorobom zębów, a podręcznik Merck za najlepsze uznaje szczotkowanie codzienne.
U psa, który nie akceptuje szczoteczki, Merck wskazuje regularne przecieranie zębów gazikiem jako sposób, który pomaga ograniczyć płytkę. Do szczotkowania używa się pasty dla zwierząt, bo według Merck past przeznaczonych dla ludzi nie należy stosować u psów.
Uzupełnieniem mogą być gryzaki dentystyczne, dodatki do wody, żele i spraye. Cornell odsyła do listy VOHC, na której znajdują się produkty o potwierdzonym działaniu na płytkę lub kamień. Zapachu, który ma przyczynę poza jamą ustną, takie produkty nie usuną.
W skrócie: przykry zapach z pyska to objaw, a nie cecha psa. Najczęściej oznacza chorobę zębów, ale woń amoniaku lub słodka woń wymaga pilnego sprawdzenia, czy nie chodzi o nerki albo cukrzycę.
