Trzy rodzaje szamponów i do czego służą
Podręcznik weterynaryjny Merck dzieli szampony dla zwierząt na trzy szerokie grupy: myjące, przeciwpasożytnicze i lecznicze. Każda ma inne zadanie. Jeden produkt nie zastąpi pozostałych, a szampon leczniczy nie jest kosmetykiem do zwykłej pielęgnacji.
| Rodzaj szamponu | Do czego służy | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Myjący | Usuwa brud i nadmiar łoju z sierści | Dobrze się pieni i wymaga dokładnego spłukania |
| Przeciwpasożytniczy, zwany przeciwpchelnym | Myje sierść i zawiera środek owadobójczy | Przy silnej inwazji pcheł zwykle nie zabija wszystkich owadów |
| Leczniczy przeciwdrobnoustrojowy | Wspiera leczenie zakażeń bakteryjnych i grzybiczych skóry | Tylko z zalecenia lekarza, po wcześniejszym umyciu psa |
| Leczniczy przeciwłojotokowy | Normuje rogowacenie naskórka przy łojotoku | Tylko z zalecenia lekarza; część składników jest przeciwwskazana u kotów |
Wybór szamponu to tylko jeden z elementów, na które składają się zasady domowej kąpieli psa. Równie ważne są letnia woda, wyczesanie sierści przed myciem i spłukanie piany do czysta.
Szampon dla psa przy zdrowej i chorej skórze
RSPCA Australia zaleca szampon dopasowany do skóry i rodzaju sierści psa, a w razie wątpliwości radę lekarza weterynarii, zwłaszcza gdy skóra jest w złym stanie. Dla psa ze zdrową skórą punktem wyjścia jest łagodny szampon myjący.
Szpital weterynaryjny Washington State University radzi trzymać się produktów przeznaczonych dla zwierząt. Jak tłumaczy, kosmetyki dla ludzi najlepiej działają na ludzkiej skórze, a weterynaryjne są projektowane z myślą o skórze psa. Wątpliwości wokół szamponów przeznaczonych dla ludzi wynikają z różnic między źródłami.
Szpital WSU przypomina też, że regularna kąpiel służy zdrowiu skóry i sierści oraz ogranicza zapach. Kąpiel szamponem weterynaryjnym raz w tygodniu uznaje za ogólnie bezpieczną, ale ostrzega, że zbyt częste mycie usuwa z sierści ochronne oleje.
Przy chorobie skóry kolejność się odwraca. Podręcznik Merck podkreśla, że skuteczne leczenie chorób skóry wymaga ustalenia przyczyny. Dlatego przy problemie skórnym najpierw jest badanie, a dopiero potem szampon, nawet jeśli na opakowaniu widnieje obietnica ukojenia swędzenia.
Kiedy do weterynarza przed wyborem szamponu: gdy pies wyraźnie częściej się drapie albo liże skórę, pojawia się zaczerwienienie, łuszczenie, strupy albo wyłysienia, sierść jest tłusta i nieprzyjemnie pachnie albo zmiany wracają po każdej kąpieli. Wtedy szampon dobiera lekarz.
Co oznacza łagodny szampon myjący
Według podręcznika Merck szampon myjący usuwa brud i nadmiar łoju, dobrze się pieni i musi zostać spłukany. Do tej grupy należą typowe szampony pielęgnacyjne dla psów, a także szampony przeciwpchelne, które jako zwykłe środki myjące sprawdzają się dobrze.
Przy wyborze konkretnego produktu przydaje się etykieta. Warto znaleźć na niej kilka informacji:
- że produkt jest przeznaczony dla psów, a nie dla innych gatunków,
- czy nakłada się go bezpośrednio, czy po rozcieńczeniu wodą,
- jak długo zostaje na sierści przed spłukaniem,
- czy producent podaje ostrzeżenia, na przykład dotyczące kotów, szczeniąt albo kontaktu z oczami.
Czy rodzaj sierści zmienia wybór szamponu
Opisy na opakowaniach często wymieniają rodzaj sierści: długą, krótką, kręconą albo jasną. W zaleceniach RSPCA Australia i szpitala WSU rodzaj okrywy wpływa jednak przede wszystkim na przygotowanie do kąpieli i spłukiwanie, a nie na to, czy psa można umyć danym produktem.
- Sierść długa przed kąpielą wymaga dokładnego rozczesania, bo według WSU mokra sierść filcuje się bardziej niż sucha i trudno ją potem rozplątać.
- Psy z podwójną okrywą, czyli z gęstym podszerstkiem, według RSPCA Australia zwykle potrzebują regularnych kąpieli, które rozluźniają martwy włos. Po wyschnięciu sierść się szczotkuje.
- Przed szamponem leczniczym podręcznik Merck zaleca dokładne wyczesanie luźnych włosów i podszerstka, często najlepiej u groomera.
Im gęstsza i dłuższa sierść, tym dłużej trwa spłukiwanie i tym łatwiej przeoczyć resztki piany przy skórze. Szampon rozprowadza się więc aż do skóry, a spłukiwanie powtarza, dopóki woda nie spływa czysta.
Podręcznik Merck dodaje, że dobra pielęgnacja sierści ułatwia leczenie miejscowe i może wyraźnie skrócić przebieg choroby skóry.
Szampon przeciwpchelny - co może, a czego nie
Szampony przeciwpasożytnicze mają opinię środka na pchły, ale podręcznik Merck studzi oczekiwania. W większości przypadków ilość środka owadobójczego w takim szamponie nie wystarcza, by zabić wszystkie pchły przy silnej inwazji. Jako zwykły szampon myjący takie produkty sprawdzają się natomiast dobrze.
Szpital WSU dodaje, że przy szamponie z lekiem albo środkiem owadobójczym postępuje się według instrukcji lekarza. Przy pchłach u psa i w mieszkaniu sama kąpiel to za mało, a preparat przeciwpasożytniczy dobiera lekarz albo wskazuje ulotka.
Szampony lecznicze - tylko z zalecenia lekarza
Szampony lecznicze stosuje się przy konkretnych chorobach skóry, na przykład przy zakażeniach bakteryjnych, grzybiczych albo przy łojotoku. Podręcznik Merck podkreśla, że nie są to szampony pielęgnacyjne, a o tym, czy i jak często ich używać, decyduje lekarz.
Skład szamponu leczniczego lekarz dobiera do rozpoznania. Podręcznik Merck opisuje osobne grupy produktów przeciwdrobnoustrojowych i przeciwłojotokowych, a w obrębie tej drugiej grupy różne składniki do różnych postaci łojotoku. Dlatego jeden szampon leczniczy nie pasuje do każdego problemu skórnego.
Z tego samego powodu szampon leczniczy, który pomógł jednemu psu, nie jest dobrym wyborem dla innego zwierzęcia w domu ani dla tego samego psa przy nowym problemie. Każda zmiana skóry wymaga osobnej oceny.
Taki szampon często słabo myje, słabo się pieni i działa dopiero na czystej sierści. Dlatego Merck zaleca najpierw umyć psa szamponem myjącym i spłukać, a potem nałożyć produkt leczniczy. Ten zostaje na skórze przez czas wskazany przez lekarza, po czym spłukuje się go dokładnie.
- Szampon leczniczy stosuje się w zaleconym rytmie, bo według Merck regularne używanie daje najlepsze efekty.
- To, czy produkt się rozcieńcza i jak długo zostaje na sierści, określa lekarz albo ulotka.
- Podczas działania szamponu skórę i sierść się masuje, a psa nie zostawia się drżącego w wannie z pianą na sierści.
- Szamponu leczniczego psa nie używa się u innych zwierząt bez konsultacji. Merck wymienia na przykład produkty ze smołą (dziegciem) jako przeciwwskazane u kotów.
Leczenie szamponem wymaga czasu i regularności. Podręcznik Merck zaznacza, że leczenia miejscowego nie powinno się zalecać, jeśli właściciel nie jest w stanie kąpać zwierzęcia. Gdy kąpiele kilka razy w tygodniu są w danym domu niewykonalne, lepiej powiedzieć o tym lekarzowi od razu.
Jak używać szamponu, żeby nie podrażnić skóry
Nawet dobrze dobrany szampon może podrażnić skórę, jeśli zostanie w sierści. Podręcznik Merck wskazuje pozostałości szamponu jako częstą przyczynę podrażnień i zaleca bardzo dokładne spłukiwanie oraz trzymanie się instrukcji producenta.
- Przed kąpielą wyczesać sierść, a przy długiej okrywie rozdzielić splątane pasma.
- Zmoczyć sierść letnią wodą aż do skóry.
- Rozprowadzić szampon równomiernie po sierści. Produkt leczniczy rozcieńczyć, jeśli tak zaleca lekarz lub ulotka.
- Wmasować pianę w sierść i skórę, omijając oczy i wnętrze uszu.
- Spłukiwać tak długo, aż woda spływająca z sierści będzie czysta.
- Wytrzeć psa ręcznikiem, wysuszyć, a później obejrzeć skórę.
RSPCA Australia podaje, że psa można kąpać w domu, w wannie lub pod prysznicem, w ciepłej wodzie, jeśli da się go bezpiecznie podnieść. Alternatywą jest wanna do kąpieli zwierząt z regulacją temperatury albo, w ciepłe dni, wąż ogrodowy ustawiony na niskie ciśnienie.
Nowy szampon najlepiej wprowadzać wtedy, gdy w pielęgnacji psa nic innego się nie zmienia. Jeśli po kąpieli pojawi się zaczerwienienie albo swędzenie, łatwiej powiązać je z konkretnym produktem. RSPCA Australia radzi też nagradzać psa w trakcie kąpieli, szczególnie gdy niechętnie do niej podchodzi.
W skrócie: przy zdrowej skórze wystarcza łagodny szampon myjący dla psów. Szampon przeciwpchelny nie zastępuje zwalczania pcheł, a leczniczy stosuje się tylko z zalecenia lekarza, po umyciu psa szamponem myjącym. Każdy produkt spłukuje się do czysta.
