Kiedy pojawia się pierwsza cieczka i jak często wraca
Moment pierwszej cieczki zależy od wielkości i rasy. Royal Kennel Club podaje, że u mniejszych ras pojawia się ona przeciętnie około szóstego miesiąca życia, a u części dużych ras dopiero po ukończeniu roku. Różnice między poszczególnymi suczkami bywają przy tym wyraźne.
Po pierwszej cieczce kolejne pojawiają się według PDSA co 6-7 miesięcy, czyli mniej więcej dwa razy w roku. Merck Veterinary Manual podaje szerszy zakres: odstęp między cyklami może wynosić od 4 do 13 miesięcy, średnio 7 miesięcy.
Cieczka to nie tylko sprawa zdrowia suczki, ale też codziennego porządku. Krew na podłodze, ograniczenie dostępu do kanapy czy częstsze sprzątanie to część szerszego tematu, jakim jest utrzymanie czystości w domu z psem.
Warto też pamiętać, że według PDSA suczka może zajść w ciążę wyłącznie w czasie cieczki, ale nie każda cieczka jest wyraźna. Przy słabym krwawieniu łatwo ją przeoczyć, dlatego u niekastrowanej suczki obserwuje się także obrzęk sromu i zachowanie.
Fazy cyklu płciowego suczki i ich długość
W języku potocznym cieczką nazywa się okres krwawienia i gotowości do krycia. Z weterynaryjnego punktu widzenia to dwie pierwsze fazy cyklu płciowego suki, po których następują diestrus i okres spoczynku, czyli anestrus. Czas trwania faz podany niżej pochodzi z Merck Veterinary Manual.
| Faza | Przeciętny czas (zakres) | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Proestrus (przedrujka) | ok. 9 dni (od 2 dni do 3 tygodni) | krwista wydzielina z pochwy, srom powiększa się i twardnieje; suczka przyciąga samce, ale nie pozwala na krycie |
| Estrus (ruja właściwa) | ok. 9 dni (od 3 dni do 3 tygodni) | suczka przyjmuje samca, srom staje się miękki |
| Diestrus | ok. 2 miesięcy u suczki, która nie jest w ciąży | wydzielina zanika, srom stopniowo się zmniejsza |
| Anestrus (okres spoczynku) | od 1 do 6 miesięcy | jajniki są nieaktywne, brak objawów cieczki |
Po zakończeniu cieczki zaczyna się faza diestrus, która u suczki niebędącej w ciąży trwa około dwóch miesięcy. W tym czasie mogą pojawić się zarówno objawy ciąży urojonej, jak i ropomacicze, dlatego tygodnie po cieczce wymagają uważnej obserwacji.
Dla właściciela najważniejsze jest to, że koniec krwawienia nie oznacza końca cieczki. Royal Kennel Club opisuje, że wydzielina na początku jest krwista, a z czasem może stać się wodnista i jaśniejsza, różowawa. Słabsze krwawienie nie oznacza więc, że minęła faza, w której suczka przyjmuje samca.
Objawy cieczki u suczki - co widać, a co łatwo przeoczyć
Objawy dzielą się na fizyczne i dotyczące zachowania. Część suczek pokazuje je wyraźnie, inne dyskretnie, a sama wydzielina bywa obfita albo ledwie zauważalna.
- powiększony, zaczerwieniony i obrzęknięty srom;
- krwista albo żółtawa, czerwona lub brązowa wydzielina z pochwy;
- ślady krwi w miejscach, w których suczka leży;
- zainteresowanie samców, także tych mieszkających po sąsiedzku;
- niepokój, szukanie samców podczas spaceru, a czasem budowanie „gniazda”.
Merck Veterinary Manual zaleca, by o pierwszych oznakach cieczki, takich jak wydzielina, obrzęk sromu czy zainteresowanie samców, poinformować lekarza weterynarii. Ma to znaczenie zwłaszcza przy planowaniu sterylizacji albo krycia.
Zachowanie w czasie cieczki
W fazie proestrus suczka przyciąga samce, ale nie pozwala na krycie. W fazie estrus zachowanie się zmienia: suczka przyjmuje samca, dlatego to najbardziej ryzykowny moment na spacerach i w ogrodzie. PDSA wymienia też niepokój, uciekanie na poszukiwanie samców i budowanie gniazda.
PDSA radzi, by w tym czasie wychodzić z suczką na spacery z dala od innych psów, co pomaga jej zachować spokój. W praktyce sprawdzają się trasy i pory dnia, na których mniej jest psów bez smyczy, oraz stały rytm dnia w domu.
Jak zadbać o higienę w czasie cieczki
Codzienna higiena w tych tygodniach dotyczy głównie domu, nie samej suczki. PDSA proponuje ograniczenie dostępu do dywanów, kanapy i pościeli, rozłożenie ręczników w miejscach odpoczynku oraz majtki lub pieluchy dla psa, które zatrzymują krew przy obfitym krwawieniu.
Zabezpieczenie zakłada się w domu, a zdejmuje przed spacerem. Od tego, jak dobrać majtki dla suczki, zależy, czy nie będą się zsuwać ani obcierać skóry.
Royal Kennel Club przestrzega, że majtki chronią podłogi i meble, ale mogą nie powstrzymać suczki przed przyciąganiem samców ani przed kryciem.
- Na spacer wychodzić na smyczy i omijać miejsca, w których biegają psy bez smyczy.
- Nie zostawiać suczki samej w ogrodzie, nawet ogrodzonym.
- Oddzielić w domu niekastrowanego samca, jeśli mieszka razem z suczką.
- Zabrudzoną sierść wokół sromu i na tylnych łapach przemywać letnią wodą.
- Ręczniki i narzuty z miejsc odpoczynku zmieniać, gdy pojawią się na nich ślady krwi.
Kąpiel całego psa nie jest w tym czasie konieczna, jeśli wystarczy przemycie zabrudzonych miejsc. Gdy pełne mycie jest potrzebne, obowiązują te same zasady kąpieli psa co w pozostałych miesiącach.
Ropomacicze po cieczce - objawy, przy których trzeba jechać do lekarza
Ropomacicze to zakażenie macicy, w której gromadzi się ropa. PDSA podaje, że najczęściej rozwija się 4-8 tygodni po cieczce, zagraża każdej niekastrowanej suczce, a ryzyko rośnie po szóstym roku życia. Royal Kennel Club określa ropomacicze jako chorobę, która może zagrażać życiu.
Natychmiast do weterynarza: gdy kilka tygodni po cieczce suczka pije więcej niż dotąd, wymiotuje, nie chce jeść, jest osłabiona, dyszy, ma powiększony brzuch, częściej oddaje mocz albo z dróg rodnych wycieka ropa. Wystarczy jeden z tych objawów. PDSA określa ropomacicze jako stan nagły.
Royal Kennel Club wymienia podobne sygnały: brak apetytu, zmęczenie, wymioty, zwiększone pragnienie, wylizywanie okolicy sromu i cuchnącą wydzielinę z pochwy. Przy takich objawach nie czeka się do rana ani do najbliższej planowej wizyty, tylko dzwoni do lecznicy, a poza jej godzinami - do lecznicy całodobowej.
Szczególnie podstępna jest postać zamknięta. Szyjka macicy pozostaje wtedy zamknięta i wydzielina nie wypływa na zewnątrz, więc brak ropy na sromie nie wyklucza choroby. Leczenie to według PDSA najczęściej pilna operacja usunięcia macicy, kroplówka i leki podane przez lekarza.
Inne sygnały, które wymagają kontaktu z lekarzem
Nie każda nieprawidłowość oznacza stan nagły, ale kilka sytuacji warto omówić z lekarzem weterynarii możliwie szybko:
- biała wydzielina w czasie cieczki - według PDSA może świadczyć o zakażeniu i zawsze wymaga badania;
- krwawienie, którego ilość niepokoi właściciela;
- srom tak obrzęknięty, że sprawia ból lub wyraźny dyskomfort;
- cieczka, która trwa wyraźnie dłużej niż zwykle u danej suczki;
- cuchnąca wydzielina, apatia albo brak apetytu po cieczce.
Kalendarz cieczek
Zapisanie daty początku każdej cieczki, długości krwawienia i zauważonych objawów zajmuje chwilę, a bardzo ułatwia rozmowę z lekarzem. Z takich notatek widać, czy cykle są regularne, kiedy spodziewać się kolejnej cieczki i kiedy przypada okres podwyższonego ryzyka ropomacicza.
PDSA zaleca, by suczkę, która nie została wysterylizowana, uważnie obserwować po każdej cieczce. Kalendarz pomaga pamiętać, że niepokojące objawy kilka tygodni po krwawieniu mają związek z cyklem, a nie są przypadkowym gorszym dniem.
Ciąża urojona i sterylizacja
Po cieczce u części suczek pojawiają się objawy przypominające ciążę: powiększone sutki, wydzielanie mleka, budowanie gniazda. To ciąża urojona, która wymaga innego postępowania niż ropomacicze, choć oba stany mogą wystąpić w podobnym czasie po cieczce.
Sterylizacja kończy cykle płciowe. Według PDSA suczka po zabiegu nie ma już cieczek i nie może zajść w ciążę, a usunięcie macicy chroni ją przed ropomaciczem.
Zdecydowana większość suczek nie musi przejść cieczki przed zabiegiem. Termin ustala lekarz weterynarii, biorąc pod uwagę wiek, wielkość i zdrowie suczki.
