Co włożyć do apteczki dla psa - lista podstawowa
Amerykańskie Stowarzyszenie Lekarzy Weterynarii (AVMA) publikuje listę kontrolną domowej apteczki dla zwierząt. Zaznacza, że wiele rzeczy z rodzinnej apteczki nadaje się także dla psa, a lekarz może zalecić dodatkowe elementy, jeśli pies choruje przewlekle.
| Rzecz | Do czego służy |
|---|---|
| Lista telefonów: lekarz prowadzący, najbliższa lecznica całodobowa | szybki kontakt w nagłej sytuacji |
| Kopia dokumentacji zdrowia z listą leków | informacja dla lekarza dyżurnego |
| Termometr elektroniczny | pomiar temperatury ciała psa |
| Kaganiec | ochrona przed ugryzieniem przez obolałego psa (nie zakłada się go psu, który wymiotuje) |
| Bandaż z gazy | owijanie ran albo prowizoryczny kaganiec |
| Czyste ręczniki | przytrzymanie, czyszczenie, podłożenie pod psa |
| Opatrunki nieprzywierające lub pasy czystej tkaniny | tamowanie krwawienia, ochrona rany |
| Bandaż samoprzylepny i przylepiec | mocowanie opatrunku |
| Nożyczki z zaokrąglonymi końcami | bezpieczne cięcie bandaży |
| Rękawiczki jednorazowe | ochrona rąk |
| Mała latarka | oglądanie oczu, ran, pyska |
| Pęseta | usuwanie drobnych ciał obcych |
| Strzykawka bez igły lub zakraplacz | przepłukanie rany, podanie płynu na polecenie lekarza |
| Jałowy żel nawilżający | ochrona rany lub oka |
| Sól fizjologiczna | przemywanie ran i płukanie oczu |
AVMA podaje, że do płukania oczu i ran nadaje się w większości sytuacji sól fizjologiczna sprzedawana do soczewek kontaktowych. Apteczka uzupełnia zapas rzeczy dla psa trzymany w domu, ale powinna leżeć osobno, w zamykanym pudełku, z dala od karmy i środków czystości.
Czego nie wkładać do apteczki: leki dla ludzi
Najważniejsza zasada dotyczy tego, czego w apteczce psa nie ma. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) ostrzega, że przed sięgnięciem po lek przeciwbólowy dla ludzi trzeba się zatrzymać i zadzwonić do lekarza weterynarii, bo lek przeznaczony dla człowieka może psu zaszkodzić.
FDA wyjaśnia, że niesteroidowe leki przeciwzapalne dla ludzi mogą działać u psów inaczej niż u ludzi i nie muszą być dla nich bezpieczne ani skuteczne. Paracetamol jest zabójczy dla kotów, co ma znaczenie w domach, w których mieszkają oba gatunki.
Uwaga: ASPCA, prowadząca ośrodek toksykologiczny dla zwierząt, podaje, że w 2023 roku leki dostępne bez recepty, takie jak ibuprofen, paracetamol, środki na przeziębienie i grypę oraz suplementy, były na pierwszym miejscu przyczyn zgłoszeń, z udziałem 16,8 procent. Leki na receptę dla ludzi zajmowały trzecie miejsce.
ASPCA zwraca uwagę, że leki trafiają do pyska psa także z torebek i plecaków zostawionych w jego zasięgu. Zaleca trzymanie zarówno leków na receptę, jak i bez recepty w zamkniętych szafkach.
FDA dodaje, że wszystkie leki, ludzkie i weterynaryjne, przechowuje się w bezpiecznym miejscu, niedostępnym dla dzieci i zwierząt.
Według AVMA bez polecenia lekarza lub ośrodka toksykologicznego nie wywołuje się u psa wymiotów i nie podaje mu żadnych leków. Środki, które w niektórych listach pojawiają się jako „na zatrucia”, na przykład węgiel aktywowany czy woda utleniona, stosuje się wyłącznie na wyraźne polecenie lekarza.
AVMA zaznacza też, że wody utlenionej nie używa się do ran. Do przemywania ran i płukania oczu służy sól fizjologiczna z apteczki.
Przybory na kleszcze, upał i drobne urazy
W polskich warunkach do apteczki pasuje przyrząd do usuwania kleszczy albo pęseta o cienkich końcach. Sam sposób postępowania, czyli jak bezpiecznie usunąć kleszcza z psa, dobrze poznać wcześniej, zanim kleszcz pojawi się na skórze po spacerze.
Latem przy apteczce dobrze mieć dodatkową butelkę wody do polewania psa. Przy udarze cieplnym u psa liczy się czas, a Royal Veterinary College zaleca zasadę „najpierw chłodzenie, potem transport”: psa chłodzi się wodą od razu na miejscu, a do lecznicy dzwoni się równolegle.
Przy krwawiącej ranie AVMA zaleca uciskanie miejsca czystą tkaniną lub ręcznikiem przez co najmniej trzy minuty, bez sprawdzania w tym czasie, czy krwawienie ustało. Gdy krew przesiąka, nie zdejmuje się opatrunku, tylko dokłada kolejne warstwy. Przy silnym krwawieniu psa od razu wiezie się do lecznicy.
Apteczka w nagłej sytuacji - co mówi AVMA
Apteczka pomaga dotrwać do wizyty, ale w wielu sytuacjach najważniejszy jest telefon. AVMA radzi zadzwonić do lekarza lub lecznicy dyżurnej jeszcze przed wyjazdem, żeby zespół mógł przygotować się na przyjęcie psa.
- Podejrzenie zatrucia: od razu zadzwonić do lekarza, mieć pod ręką opakowanie produktu, a wymiociny lub pogryzione resztki zebrać do szczelnej torebki.
- Drgawki: usunąć z otoczenia meble i przedmioty, o które pies może się uderzyć, nie przytrzymywać go i nie wkładać rąk w okolice pyska; po napadzie skontaktować się z lekarzem.
- Ciało obce w ranie: nie wyciągać go, tylko zabezpieczyć i jechać do lecznicy.
- Uraz kończyny: opatrunek lub usztywnienie zakładać tylko wtedy, gdy wiadomo, jak to zrobić, bo źle założone może zaszkodzić.
AVMA przypomina też, że ranny pies może gryźć ze strachu i bólu, nawet jeśli na co dzień jest łagodny. Nie przytula się go wtedy, trzyma twarz z dala od jego pyska, a przy groźbie ugryzienia zakłada kaganiec.
Jak przechowywać i sprawdzać apteczkę
Apteczkę trzyma się w jednym, stałym miejscu, znanym wszystkim domownikom, i zabiera w podróż razem z psem. Pudełko powinno się zamykać tak, by pies nie dobrał się do zawartości.
- Wpisać na kartce imię psa, rasę, wiek, płeć, informację o sterylizacji lub kastracji i aktualne leki.
- Dopisać dane lekarza prowadzącego oraz najbliższej lecznicy całodobowej.
- Po każdym użyciu uzupełnić zużyte opatrunki i rękawiczki.
- Przy przeglądzie wymienić przeterminowane środki i sól fizjologiczną po otwarciu.
- Upewnić się, że termometr i latarka działają.
Karta z danymi psa, podobna do tej, którą proponuje AVMA, przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy psem opiekuje się ktoś inny albo gdy trzeba szybko jechać do lecznicy, w której pies nie był wcześniej leczony.
W skrócie: apteczka nie zastępuje lekarza. AVMA przypomina, że pierwsza pomoc może uratować życie do czasu wizyty, ale po niej pies powinien trafić do lekarza, a o przyjeździe warto uprzedzić lecznicę telefonicznie.
