Kąpiel i sierść · 5 min czytania

Kołtuny u psa - jak im zapobiegać i kiedy ich nie rozczesywać

Kołtuny u psa ogranicza regularne szczotkowanie dopasowane do sierści i czesanie przed kąpielą, a kołtuna przylegającego do skóry, dużego albo bolesnego nie rozczesuje się na siłę ani nie wycina nożyczkami, tylko oddaje psa groomerowi lub lekarzowi weterynarii. Mokra sierść filcuje się łatwiej niż sucha, więc kąpiel problemu nie rozwiązuje.

Ilustracja: Kołtuny u psa - jak im zapobiegać i kiedy ich nie rozczesywać

Treść przygotowana przy wsparciu sztucznej inteligencji (AI).

Jak powstaje kołtun i gdzie go szukać

Kołtun to zbite pasmo sierści, w którym splątały się martwe, niewyczesane włosy. Podręcznik weterynaryjny Merck łączy regularne szczotkowanie z usuwaniem luźnych włosów i zapobieganiem kołtunom, szczególnie przy sierści gęstej lub długiej.

Szpital weterynaryjny Washington State University dodaje, że mokra sierść filcuje się bardziej niż sucha, a włosy splątane po zmoczeniu trudno potem rozdzielić. Ile razy w tygodniu czesać konkretnego psa, podpowiada harmonogram czesania dla danego typu sierści.

RSPCA Australia wskazuje miejsca, które łatwo pominąć przy czesaniu:

  • przestrzenie między palcami,
  • uszy i okolice wokół nich,
  • pachy,
  • okolice między tylnymi nogami.

Na kołtuny szczególnie podatne są psy z podwójną okrywą, takie jak samojedy, owczarki australijskie i husky. RSPCA Australia tłumaczy, że bez bardzo regularnego czesania gromadzi się u nich martwy, niewypadnięty włos z gęstego podszerstka.

PDSA dodaje do tej grupy krzyżówki z pudlem, na przykład cockapoo i labradoodle. Linieją mniej, ale ich kręcona sierść łatwo się plącze i supła, zwłaszcza gdy się zmoczy.

Ryzyko rośnie w okresie linienia. PDSA przypomina, że wiosną i jesienią psy gubią więcej sierści, a luźny, niewyczesany włos łatwo zbija się z resztą okrywy. W tym czasie czesze się częściej niż zwykle.

Dlaczego kołtunów u psa nie warto zostawiać

Kołtun to nie tylko kwestia wyglądu. Podręcznik Merck ostrzega, że splątana sierść może podrażniać skórę i prowadzić do zakażeń. Pod zbitym filcem trudno też zauważyć zaczerwienienie, rankę czy pasożyty, bo skóra pozostaje zasłonięta.

Małe splątania łatwiej rozdzielić niż duże, zbite pasma przy skórze, dlatego najprościej reagować na nie na bieżąco, przy każdym czesaniu.

Okolice uszu należą do miejsc, które RSPCA Australia zaleca sprawdzać przy czesaniu. To także dobry moment na kontrolę uszu i ich czyszczenie, jeśli ucho tego wymaga.

Jak zapobiegać kołtunom u psa

  1. Szczotkować psa regularnie, zgodnie z potrzebami jego sierści - według PDSA sierść długą codziennie, a kręconą kilka razy w tygodniu.
  2. Czesać delikatnie, w kierunku wzrostu włosa, zaczynając od miękkiej szczotki lub grzebienia o szerokim rozstawie zębów.
  3. Psa z podwójną okrywą czesać zwykle codziennie, żeby nie gromadził się martwy podszerstek.
  4. Przed każdą kąpielą dokładnie wyczesać sierść, bo mokre splątania zbijają się mocniej.
  5. Przy każdym czesaniu sprawdzać pachy, okolice uszu, przestrzenie między palcami i okolice między tylnymi nogami.
  6. U ras wymagających przycinania pilnować regularnych wizyt u groomera - PDSA podaje, że część ras długowłosych potrzebuje przycinania albo usuwania podszerstka około 4-6 razy w roku.

Po spacerze w deszczu albo w mokrej trawie sierść długowłosego psa warto osuszyć ręcznikiem i rozczesać, zanim wyschnie w splątanych pasmach. To ta sama zależność, o której szpital WSU pisze przy kąpieli: mokra sierść zbija się łatwiej niż sucha.

Do długiej sierści RSPCA Australia zaleca szczotki z dłuższym włosiem i grzebienie z długimi, szeroko rozstawionymi zębami. Gęstszy grzebień przydaje się dopiero przy opornych splotach, po wstępnym rozczesaniu.

Gdy szczotkowanie z włosem nie wystarcza, RSPCA Australia radzi rozluźniać podszerstek, delikatnie czesząc go w przeciwnym kierunku, od skóry na zewnątrz. Nacisk zmniejsza się nad stawami, na pysku, uszach i palcach, a przy oznakach dyskomfortu czesanie się przerywa.

Małe splątanie - co można zrobić w domu

Drobne, luźne splątanie na końcówkach sierści zwykle da się rozdzielić podczas zwykłego czesania. Źródła różnią się jednak w ocenie domowych prób usuwania opornych supłów.

  • RSPCA Australia dopuszcza powolne rozluźnianie supła i ostrożne przycięcie go maszynką albo nożyczkami z zaokrąglonymi końcami, z dużą ostrożnością przy skórze.
  • Podręcznik Merck odradza usuwanie kołtunów nożyczkami, bo łatwo przypadkowo przeciąć skórę, i zaleca maszynkę przeznaczoną do strzyżenia zwierząt.
  • PDSA radzi w ogóle nie zajmować się kołtunami samodzielnie w domu.

Jeśli splątanie jest luźne i oddalone od skóry, można spróbować je rozdzielić:

  1. Ułożyć psa wygodnie i nagrodzić go przed rozpoczęciem.
  2. Powoli rozluźniać supeł palcami albo grzebieniem o szerokim rozstawie zębów, zaczynając od końcówek włosa.
  3. Nie ciągnąć skóry - jeśli supeł nie puszcza, zakończyć próbę.
  4. Przerwać od razu, gdy pies się odsuwa, piszczy albo napina.

Bezpieczny wniosek z tych zaleceń: w domu rozczesuje się tylko luźne splątania, które dają się rozdzielić bez ciągnięcia skóry i bez reakcji bólowej psa. Wszystko, co jest zbite przy samej skórze, zostawia się groomerowi.

Kiedy nie rozczesywać kołtuna na siłę

Rozczesywanie zbitego kołtuna na siłę ciągnie skórę i może psa boleć, a nieudana próba wycięcia grozi skaleczeniem. RSPCA Australia zaleca, by przy kołtunie blisko skóry albo przy jakichkolwiek wątpliwościach poprosić o pomoc groomera, lekarza lub technika weterynarii.

Zbity kołtun przy skórze usuwa się zwykle maszynką przeznaczoną do strzyżenia zwierząt, którą podręcznik Merck wskazuje jako bezpieczniejszą od nożyczek. Sierść w tym miejscu będzie przez pewien czas krótsza, ale skóra zostaje odsłonięta i można ją dokładnie obejrzeć.

Kiedy do groomera lub weterynarza: gdy kołtun przylega do skóry, obejmuje większy obszar albo jest ich wiele, gdy pies reaguje bólem przy dotyku, albo gdy skóra pod kołtunem lub wokół niego jest zaczerwieniona, wilgotna, nieprzyjemnie pachnie lub ma rankę. Zmiany skóry pod kołtunem ocenia lekarz.

Przy rozległych kołtunach albo u psa, który bardzo się stresuje, strzyżenie można wykonać w lecznicy. RSPCA Australia wymienia tę możliwość przy psach wymagających sedacji. Po usunięciu kołtunów lekarz ocenia skórę i decyduje, czy potrzebne jest leczenie.

W skrócie: kołtunom zapobiega regularne, delikatne czesanie, także w miejscach łatwych do pominięcia, i wyczesanie sierści przed kąpielą. W domu rozdziela się tylko luźne splątania. Kołtuny przy skórze, liczne albo bolesne usuwa groomer lub lekarz.

Najczęstsze pytania

Czy kołtun można wyciąć nożyczkami?

Podręcznik Merck odradza nożyczki, bo przy usuwaniu kołtuna łatwo nimi przypadkowo przeciąć skórę. Zamiast nich zaleca maszynkę przeznaczoną do strzyżenia zwierząt. Przy kołtunie przylegającym do skóry bezpieczniej oddać psa groomerowi albo poprosić o pomoc w lecznicy.

Czy kąpiel pomaga rozplątać kołtuny?

Nie, raczej je utrwala. Szpital weterynaryjny WSU zwraca uwagę, że mokra sierść filcuje się bardziej niż sucha i trudno ją potem rozplątać. Dlatego psa z długą sierścią najpierw dokładnie się wyczesuje, a dopiero potem kąpie, a psa z kołtunami najpierw oddaje groomerowi.

Które psy mają największą skłonność do kołtunów?

Podręcznik Merck wskazuje psy z sierścią gęstą lub długą. RSPCA Australia wymienia psy z podwójną okrywą, takie jak samojedy, owczarki australijskie i husky, a PDSA krzyżówki z pudlem, których kręcona sierść łatwo się supła, zwłaszcza po zmoczeniu.

Czy ostrzyżenie psa z kołtunami to dobre rozwiązanie?

Przy licznych kołtunach przy skórze groomer albo lekarz może uznać strzyżenie maszynką za najbezpieczniejsze wyjście. RSPCA Australia zaznacza, że psy, które wymagają sedacji z powodu stresu, mogą być strzyżone w lecznicy. Decyzję podejmuje osoba, która oceni sierść i skórę.

Co zrobić, gdy skóra pod kołtunem jest zaczerwieniona?

Umówić wizytę u lekarza weterynarii. Według podręcznika Merck kołtuny mogą wywoływać podrażnienie skóry, a nawet zakażenie. Zaczerwienienia, wilgotnej rany ani nieprzyjemnego zapachu spod kołtuna nie leczy się samodzielnie, a samego kołtuna nie wyrywa się przed wizytą.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Gdy pies ma niepokojące objawy, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz weterynarii.